Beşparmak Düşünce Grubu tarafından düzenlenen “Neden Egemen Eşitlik ve Eşit Uluslararası Statü?” başlıklı panelde Kıbrıs konusu tarihsel, hukuki, güvenlik ve jeopolitik boyutlarıyla ele alındı.
Genel Koordinatör M. Ergün Olgun’un moderatörlüğündeki panelde Kıbrıs Türk Tarih Kurumu Başkanı İsmail Bozkurt, Prof. Dr. Sadi Çaycı, Dr. İlkay Türkeş Yuşan ve Doç. Dr. Hasibe Şahoğlu konuştu.
Kıbrıs Türk Tarih Kurumu Başkanı İsmail Bozkur konuşmasında Kıbrıs sorununun köklerinin 1950 Enosis plebisiti, 1963 olayları veya 1974’e indirgenemeyeceğini belirterek, 1960’ta kurulan ortaklık devletinin Rum tarafınca fiilen ele geçirildiğini savundu. Bozkurt, egemen eşitlik ve eşit statü temelinde bir uzlaşı için mücadele edilmesi gerektiğini söyledi.
Prof. Dr. Sadi Çaycı, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin iki toplumlu ve eşit ortaklık esasına dayandığını ifade ederek belirleyici kırılmanın Aralık 1963 olduğunu kaydetti. 1974’ün uyuşmazlığın başlangıcı değil, sonucu olduğunu belirten Çaycı, adanın kuzeyindeki mevcut yapının da güneydeki yapı gibi fiili bir durum olduğunu savundu.
Kıbrıs meselesini Doğu Akdeniz’deki güvenlik rekabeti, enerji politikaları ve değişen ittifaklar çerçevesinde değerlendiren Yuşan, GKRY’nin bölgesel rekabetlerin içine çekildiğini söyledi. Yuşan, egemen eşitlik ve eşit statünün müzakerenin sonucu değil, müzakere öncesi zemin olması gerektiğini ifade etti.
Kıbrıs meselesinin siyasi, hukuki ve jeopolitik boyutları bulunduğunu belirten Şahoğlu, federasyon modellerinin güven eksikliği, ekonomik ve nüfus farklılıkları ile veto mekanizmaları nedeniyle istikrarsızlık riski taşıdığını söyledi. Şahoğlu, iki ayrı siyasi iradenin bulunduğunun kabul edilmesi ve karşılıklı saygıya dayalı bir ilişki kurulması gerektiğini kaydetti.