Geçen haftaki yazımda; KKTC ekonomisi için cankurtaran simidi özelliği taşıdığından yeni kara sınır kapısı açılmasında Kıbrıs Türk liderliğinin ısrarcı olması gerektiği üzerinde durmuştum. Bu argüman elbette sadece soyut sezgilere dayanmamaktadır.
Güney Kıbrıs’taki hedef kitlenin KKTC ekonomisi için önemi TL’nin her değer kaybında artmakta ve buna paralel sınır kapılarındaki yoğunluk izdihama ve ızdıraba dönüşmektedir.
Güney Kıbrıs’tan gelen müşterilere veya eski tabirle esnafın velinimetine artık her gün ve her an süpermarketlerde, meyve-sebze satıcılarında, kuaförlerde, makinistlerde, eğlence merkezlerinde ve nerede ise her sektörde rastlamaktayız.
Özellikle Güney Kıbrıs plakalı araçların zaman zaman KKTC’deki akaryakıt kuyruklarına alışmış durumdayız.
Güney Kıbrıs’tan KKTC’de akaryakıt alımı bizler için memnuniyet Güney’deki esnaf için ise rahatsızlık yaratacak boyutlara ulaşmıştır. Şöyle ki geçtiğimiz hafta Güney Kıbrıs’taki akaryakıt istasyonu sahipleri Metehan Geçiş Kapısı’nda eylem yaptı... Benzin İstasyonu Sahipleri Derneği Başkanı Savvas Prokopiou ise “Kuzeydeki fiyatların güneydeki fiyatlara göre düşük olması ile ilgili çok ciddi bir sorunumuz var” şeklinde konuştu (Güney Kıbrıs’taki akaryakıt istasyonu sahipleri Metehan Geçiş Kapısı’nda eylem yaptı). Bunun üzerine, Güney Kıbrıs Enerji Bakanı Yorgos Papanastasiu, KKTC’den akaryakıt ticareti yapılmasının yasak olduğunu; ancak şahsi kullanıma yönelik akaryakıt alımının yasak olmadığını söyledi (Yorgos Papanastasiu, KKTC’den şahsi kullanıma yönelik akaryakıt alımının yasak olmadığını açıkladı).
Güney Kıbrıs’ın KKTC ekonomisi için önemini alışveriş yerlerindeki yoğunluktan ve Güney Kıbrıs’ta bu yönde yapılan eylemlerden kolayca anlayabiliriz.
Güney Kıbrıs’tan KKTC ekonomisine akan veya sızan kaynağı tahmini rakamlarla da ifade etmek mümkündür.
Alithia, güneydeki Sosyal Sigortalar Dairesi’nin 2022 istatistik verilerini kaynak göstererek Güney Kıbrıs’ta çalışan Kıbrıslı Türk sayısının 3 bin civarında olduğunu, bu rakama İngiliz üslerinde çalışan ve Güney Kıbrıs’ta daimi ikamet eden Kıbrıslı Türklerin de dahil olduğunu bildirdi (Güney Kıbrıs’ta çalışan Kıbrıslı Türk sayısı 3 bin civarında).
2023'ün ilk gününde yürürlüğe giren Güney Kıbrıs'ın ulusal asgari ücreti € 940 olarak belirlenmiştir (Cyprus' national minimum wage takes effect on first day of 2023.).
Güney Kıbrıs’ta çalışan Kıbrıslı Türklerin ortalama aylık geliri 3000 * € 940= € 2,820, 000 olarak hesaplanabilir. Çarpan etkisi dikkate almadan, Güney Kıbrıs’ta çalışan Kıbrıslı Türklerin KKTC ekonomisine akıttığı aylık potansiyel kaynak 79 Milyon TL civarındadır.
Güneyden gelen vatandaşlar bilindiği gibi hem nakit hem de kredi kartı ile alışveriş yapmaktadırlar. Ekseriyeti ise gerek kilise gerekse belirli odaklardan gelecek tepkiden çekindiğinden dolayı KKTC’den alışveriş yaptıklarını gizlemek için nakitle ödemeyi tercih etmektedirler. Dolaysıyla, yapılan alışverişin tamamını tespit edememekle beraber kredi kartı alışverişleri hakkında bir fikir elde edebiliriz.
Lefkoşa, 19 Ekim 22 (TAK): Kıbrıslı Rumların Ocak-Eylül 2022 döneminde KKTC’de kredi kartı ile 33 milyon Euro’luk harcama yaptığı bildirildi. Alithia, JCC Smart ödeme sistemi verilerine dayandırdığı haberinde Rumların KKTC’de kredi kartı ile yaptığı alışveriş miktarının ilk çeyrekte 13, ikinci çeyrekte 12,2 ve üçüncü çeyrekte 7,9 milyon Euro; toplam 33 milyon Euro olduğunu yazdı (Kıbrıslı Rumlar ilk 9 ayda KKTC’de kredi kartı ile 33 milyon Euro harcadı).
Bugünkü kurlar itibariyle; 2002 yılının ilk dokuz ayında Güney Kıbrıs vatandaşlarının KKTC ekonomisine sadece kredi kartlarıyla aktardığı kaynak yaklaşık 924 Milyon TL’dir.
Sonuç olarak; ekonominin temel yaklaşımlarından biri de krizi fırsata çevirmektir. TL’nin değer kaybetmesi KKTC ekonomisi için ağır kriz meydana getirirken aynı zamanda Güney Kıbrıs vatandaşlarına KKTC’de alışveriş için fırsat yaratmaktadır. KKTC devlet ve hükümet yetkililerine düşen görev ise amasız, fakatsız, lakinsiz bu fırsattan maksimum düzeyde yararlanmak için önemler