Kıbrıs

International IDEA: Güney Kıbrıs dört demokrasi göstergesinde de AB’nin gerisinde

Abone Ol

International IDEA’nın 2026 Küresel Demokrasi Durumu Raporu’na göre Güney Kıbrıs, demokrasinin temsil, haklar, hukuk devleti ve katılım olmak üzere dört temel göstergesinin tamamında Avrupa Birliği (AB) ortalamasının altında kaldı. En düşük performans hukuk devleti ve katılım alanlarında görülürken, Güney Kıbrıs küresel sıralamada dört kategorinin tamamında ilk 40 ülke arasında yer aldı.

International IDEA’nın “Global State of Democracy 2026: Democracy in an Age of Conflict” başlıklı raporu, 2025 yılı verileri üzerinden ülkelerin demokratik performansını dört ayrı kategori kapsamında değerlendiriyor

Raporda ülkeler tek bir genel demokrasi puanıyla sıralanmıyor. Bunun yerine Temsil, Haklar, Hukuk Devleti ve Katılım başlıkları ayrı ayrı ele alınıyor.

Güney Kıbrıs, 173 ülke arasındaki sıralamada Temsil kategorisinde 30’uncu, Haklar kategorisinde 25’inci, Hukuk Devleti kategorisinde 29’uncu ve Katılım kategorisinde 40’ıncı sırada bulunuyor

Dört kategorinin tamamında AB ortalamasının altında

International IDEA verileri üzerinden 27 AB ülkesinin ortalamasıyla yapılan karşılaştırmaya göre Güney Kıbrıs, dört göstergenin tamamında AB ortalamasının gerisinde kalıyor.

Güney Kıbrıs’ın Temsil puanı 0,781 olurken, AB ortalaması yaklaşık 0,786 seviyesinde bulunuyor.

Haklar kategorisinde Güney Kıbrıs’ın puanı 0,759, AB ortalaması ise yaklaşık 0,778.

Aradaki fark Hukuk Devleti ve Katılım göstergelerinde daha belirgin hale geliyor. Güney Kıbrıs’ın Hukuk Devleti puanı 0,681, AB ortalaması yaklaşık 0,708. Katılım puanı ise 0,689 olurken, AB ortalaması yaklaşık 0,719 seviyesinde.

En düşük puan katılım göstergesinde

International IDEA’nın sınıflandırmasına göre 0,7-1,0 arasındaki puanlar “yüksek performans”, 0,4-0,7 arasındaki puanlar ise “orta düzey performans” kategorisinde değerlendiriliyor.

Bu sınıflandırmaya göre Güney Kıbrıs, Temsil ve Haklar alanlarında yüksek; Hukuk Devleti ve Katılım alanlarında ise orta düzey performans grubunda yer alıyor.

Katılım göstergesi özellikle öne çıkıyor. Güney Kıbrıs, demokrasi göstergelerinin önemli bölümünde küresel ölçekte üst dilimlerde yer alırken, seçimlere katılım göstergesinde en alt yüzde 25’lik dilimde bulunuyor.

2026 seçimlerindeki katılım artışı henüz verilere yansımadı

Raporun veri dönemi 2025 yılı sonunda sona erdiği için, 24 Mayıs 2026’da gerçekleştirilen milletvekilliği seçimlerindeki katılım artışı bu değerlendirmeye dahil edilmedi.

Güney Kıbrıs’ta seçimlere katılım oranı 2021’deki yüzde 63,9’dan 2026 seçimlerinde yüzde 66,4’e yükseldi.

Aynı seçimlerde 56 sandalyeli Meclis’e 11 kadın milletvekili seçildi. Bir önceki dönemde kadın milletvekili sayısı sekizdi. Bu gelişmelerin International IDEA’nın sonraki değerlendirmesinde göstergelere nasıl yansıyacağı yeni veri döneminde görülebilecek.

Basın özgürlüğüne ilişkin değerlendirme önceki dönemi kapsıyor

International IDEA’nın Kıbrıs profili, 2019-2024 döneminde basın özgürlüğü ve toplumsal gruplar arasındaki eşitlik göstergelerinde gerileme yaşandığına da işaret ediyor.

Ancak bu değerlendirme, 2025 yılında meydana gelen yeni bir gerileme şeklinde yorumlanmamalı. Söz konusu bulgular, Temmuz 2025’te güncellenen ülke profilinde 2019-2024 dönemindeki değişimlere ilişkin olarak yer alıyor.

Rapordaki veriler, Güney Kıbrıs’ın küresel ölçekte görece yüksek demokratik performans sergilediğini, ancak AB ortalamasıyla karşılaştırıldığında özellikle hukuk devleti ve yurttaş katılımı göstergelerinde daha düşük puan aldığını ortaya koyuyor.