Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu, bilgiye sunuşlarla başladı.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti arasında imzalanan İktisadi ve Mali İş Birliği Anlaşması, bilgiye sunuldu.
Ardından 20-24 Nisan tarihleri arasında Avrupa Konseyi Parlamenterler Asamblesi (AKPA) Genel Kurul Toplantısına katılan UBP Milletvekili Hasan Taçoy ve CTP Milletvekili Armağan Candan'dan oluşan heyetin, toplantıya ilişkin çalışma raporu sunuldu. Raporu okuyan UBP Milletvekili Hasan Taçoy, Avrupa Konseyi Delegeler Komitesi'nde ele alınacak mülkiyet başlığıyla ilgili karar konusunda, gerekli girişimlerin haziran ayına kadar yapılmaması halinde kötü sonuçlar yaşanacağını söyledi.
Candan
Rapor konusunda söz alan CTP Milletvekili Armağan Candan, Genel Kurul çalışmalarına katılmadan önce Cumhurbaşkanı, Dışişleri Bakanlığı ve diplomatlarla ön toplantılar yaptıklarını söyleyerek, kurumlar arası istişarenin önemli olduğunu belirtti.
Haziran ayında Strazburg’ta Avrupa Konseyi Delegeler Komitesi toplantısında mülkiyete ilişkin önemli bir oylama gerçekleşeceğini anlatan Candan, Cumhurbaşkanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve gerekirse Türkiye Cumhuriyeti’nin bu toplantıya dair girişimlerini hızlandırması gerektiğini ifade etti.
AKPA toplantılarında görüşlerini ve pozisyonlarının ne olduğuna dair bilgi verme fırsatı bulduklarını söyleyen Candan, İstanbul ve Atina’da yapılacak olan AKPA toplantılarına da katılacaklarını vurguladı. Candan, AKPA Başkanı ile doğrudan görüştüklerini belirterek, Kıbrıs ziyaretlerinde, Kıbrıslı Türklerle de görüşme yapılması konusundaki hassasiyetini ilettiklerini söyledi.
Bu sabah Ledra Palas’ta gerçekleşen toplantının önemini dile getiren Candan, toplantıda görüşülen konulara değindi.
Genel Kurul’da daha sonra gündem gereği güncel konuşmalara geçildi.
Şahiner
CTP Milletvekili Salahi Şahiner, “KIB-Tek Yönetimi Yüzünden Halkın Cebinden Çıkan Servet ve Bunun Maliyeye Etkisi” başlıklı güncel konuşmasında, Başbakan Ünal Üstel’in seçimden kaçtığını savunarak, “maliyenin ödeme yükümlülüğünü kaybettiği zaman” erken seçime gidileceği öngörüsünde bulundu.
Başbakan Üstel’in, belediye seçimlerinin ardından, belediye başkanlarını kendisi için çalıştırma planı olduğunu iddia eden Şahiner, “Hükümetin sokağa çıkacak hali kalmamıştır” ifadesini kullandı. Şahiner, mevcut ekonomik ortamın, sektör ve işletmeleri kötü etkilediğini belirterek, kısa süre içinde 45 milyar TL’lik bir borçlanmanın daha kapıda durduğunu öne sürdü.
Şahiner, "her ay yaklaşık 3-4 milyar TL’lik açık ve borcu borçla kapatma girişimleriyle yıl sonuna kadar 60 milyar TL’lik borç birikeceğini" söyledi.
Elektrik fiyatlarının zamlanması durumunda, hayat pahalılığı ile maaşlarda yaşanacak artışın maliyeye yük olarak bineceğini söyleyen Şahiner, elektrik zammı yerine, piyasayı canlandırmak için önlemler alınarak piyasanın canlandırılabileceğini ve sektörler ile işletmelerin kar etmesi sağlanıp, bunun karşılığında gelir ve kurumlar vergisi olarak maliyeye dönüş sağlanabileceğini ifade etti.
Şahiner, ekonomik yelpazenin açılması ve yeni sektörlerin piyasaya girmesi için Türkiye Cumhuriyeti’ndeki uygulamaların baz alınarak KKTC’ye uyarlanmasını “tehlikeli” bulduğunu söyledi.
KIB-TEK için yapılan akaryakıt temininin yükseldiğini ve elektrik tüketim miktarı ile adaya geldiği belirten akaryakıt miktarının farklı olduğunu söyleyen Şahiner, tüketilmeyen bir akaryakıt için faturalandırma yapıldığı iddiasına yer verdi.
Şahiner, Teknecik Elektrik Santrali’nde yapılan bakım onarımdan sonra yaşanan arızalara değinerek, elektrik sayaçları için açılan ihale sürecinde yaşananları eleştirdi. Teknecik’te bulunan motorin tanklarının tamiri, bakımı ve modifikasyonu için harcanan para miktarını eleştiren Şahiner, yeni tank yapımı için ortaya çıkacak maliyetlerin daha az olacağını ifade etti.
Berova
Maliye Bakanı Özdemir Berova söz alarak, Maliye Bakanlığı’nın ödeme yükümlülüğünü kaybedeceği iddiasını eleştirerek, CTP hükümeti döneminde maaş ödenememesi sorununun "travma" olarak kaldığını söyledi.
“Kamu maliyesi ödeme yükümlülüğünü yitirmez, çünkü bizim hükümetimiz buna izin vermez.” diyen Berova, erken seçim konusunun, hükümet ortaklarıyla üretilebilecek bir karar olduğunu ve mevcut hükümetin görev süresinin Ocak 2027’ye kadar devam edeceğini vurguladı.
Berova, “banka yetkililerinin borç vermeye korktuğu” iddialarına da yanıt vererek, “DİBS’i hükümetten çektik” açıklaması yapan banka sahibinin bir sendikanın yetkilisi olduğunu ve bu açıklamadan sonra bile ilk teklifi verenin söz konu banka olduğunu dile getirdi.
Varlık barışıyla ilgili yasa tasarının komiteden geçtiğini anımsatan Berova, tasarı hazırlanırken Türkiye Cumhuriyeti yetkilileriyle istişare edildiğini vurguladı. Berova bu konuda da sorun yaşanmayacağını kaydetti.
Berova, elektrik fiyatlarına bir artış gündemde olsa da zam oranının yüzde 100 şeklinde olmayacağını belirterek, fiyat düzenlemesinin, halkın alım gücü, hayat pahalılığı ve kurumun sürdürülebilirliği göz önünde bulundurularak yapılacağını kaydetti.
Çavuş
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş da, Salahi Şahiner’in “duyumlar aldım” ifadelerini kullanarak konuşma yapmasını eleştirdi ve devletin duyumlarla yönetilemeyeceğini belirtti.
Çavuş, KIB-TEK akaryakıt stoğunun üretim arttığı için artırıldığını söyledi ve gerçekleşme miktarları hakkında bilgi verdi. Akaryakıt temin miktarının yükselmesinin bir öngörü olduğunu belirten Çavuş, elektrik fiyatlarının mevcut stoğun varlığı sayesinde yükseltilmediğini vurguladı.
Depolama alanlarında yapılan uygulamanın ise doğu olduğunu ifade eden Çavuş, dizel motorların ülkeye tekrar gelmesiyle depolama ihtiyacı doğduğunu ve mazot/dizel depolarına kapasite artırımı yapılarak yeniden tam olarak kullanılabildiğini söyledi.
Kurumun, iç piyasadaki akaryakıt maliyetlerini düşürebilmek ve deniz kaynaklı direkt alım (denizden karaya alım) yapabilmek için 5 bin tonluk depoya ihtiyacı olduğunu anlatan Çavuş, bu yatırımın gerekli olduğunu vurguladı.
Teknecik’te yaşanan arızaların ise tamamen yüklenici firma yükümlülüğünde olduğunu belirten Çavuş, ülkenin bölgedeki savaş sebebiyle zor günlerden geçtiğini ve Maliye Bakanlığı’nın son altı aydır, her argümanı sahada uygulamaya çalıştığını kaydetti.
Çavuş, tüm ülkelerin elektrik fiyatlarında artışa gitmesine rağmen, hükümetin, artış yapmamak için borçlanma ve sübvanse yoluna başvurduğunu anlattı. Hükümetin, vatandaş için tedbirler, önlemler, vizyon ve öngörüyle devam edeceğini söyledi.
Şahiner
CTP Milletvekili Salahi Şahiner tekrar söz alarak, akaryakıt temini konusunu, farkındalık yaratmak için dile getirdiğini söyleyerek, kontrol yapılması gerektiğini belirtti.
Elektrik santrallerinde üretilen elektriğe göre bu akaryakıtın miktarının tüketilmesinin imkansız olduğunu savunan Şahiner, fazla miktarın depolama yapılması seçeneğinin de, 2025 yılı başındaki ve sonundaki stok miktarının neredeyse aynı olması sebebiyle mümkün olmadığını ifade etti.