Her hayat pahalılığı uygulaması öncesi tüm kamu çalışanına eşit oranda güncelleme yapılırken mutlak rakamların farklılaşması genellikle tartışma konusu olmaktadır. Bu suni tartışma veya polemik siyasiler tarafından maalesef kendilerini itibarsızlaştırma pahasına yapılmaktadır.
Üst düzey yöneticileri, Milletvekilleri, Bakanlar, Başbakan ve hatta Cumhurbaşkanının aldığı sadece hayat pahalılığı artışının dahi asgari ücretten da fazla olması gündemi bayağı meşgul etmektedir.
Mutlak hayat pahalılığı artışlarına ilişkin tartışmalar maalesef içerik ve kavramsal temelden yoksundur.
Yapılan tartışmalar ve eleştiriler enflasyonist dönemlerde sabit gelirli aleyhine gelir dağılımının bozulmasını önleme ve onların en azından alım gücünü korumak için uygulanan Eşel Mobil sistemine elbette olamaz. Yapılan tartışma bilinçli veya bilinçsiz siyasilerin ve üst düzey yöneticilerin aldıkları maaşları hakketmedikleri sonucunu çıkarmaktadır.
Herhangi bir ülkede özellikle kamuda alınan maaşlar eğitim, beceri, deneyim, işin fiziki ve zihinsel zorluğu, sorumluluk, risk ve statü gibi unsurlarla belirlenir ve bu kriterlere bağlı olarak maaş skalaları oluşturulur. Bu şekilde belirlenen maaşların alım gücünü enflasyon karşısında korumak için ise Eşel Mobil sistemi uygulanır.
KKTC’de günümüzde kamu maaşlarına yönelik yaratılan polemik ortamının neşet ettiği zemin kamudaki en düşük maaş ile en yüksek maaş arasındaki oranın ne olması gerektiği sorusuna uzlaşma platformunun oluşturulmamasıdır. Bu uzlaşmaya yönelik olarak ise ya bize benzer yapı sergileyen Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ya da sosyal devlet ve adil gelir dağılımında örnek teşkil eden İskandinav ülkeleri esas alınmalıdır.
2020 başı verileri dikkate alındığında; Güney Kıbrıs Rum Yönetiminde kamu sektöründeki en düşük aylık maaş yaklaşık 1.271 € iken en yüksek maaş A16 skalasının en üst seviyesine tekabül eden yaklaşık aylık 6.500 € ile 8.000 € arası olabilmektedir. Bu ise en düşük giriş seviyesi ile en üst düzey maaşlar arasında yaklaşık 1:6 veya 1:8 oranında bir fark olduğunu göstermektedir
İskandinav ülkelerinde kamu sektöründe ücret eşitsizlikleri nispeten düşüktür; İsveç, Avrupa'da en düşük gelir farklarından birine yaklaşık 2,2 kat sahip olup, onu Finlandiya (2.4), Danimarka (2.8) ve Norveç (2.5) takip etmektedir.
Sonuç olarak; KKTC’de gerek iktidar gerekse muhalefet kamu maaşlarına ilişkin kısır tartışmaları temcit pilavı gibi devamlı ısıtıp toplumun gündemine taşımak yerine samimi iseler kamudaki en düşük ve en yüksek maaş arasında olması geren maksimum oranlar ve adil skalalar üzerinde somut önerilerini seçmenle paylaşsınlar.