Cumhuriyet Meclisi Emekli Genel Sekreteri ve Halkın Partisi (HP) üyesi Seral Fırat, Kanal T’de yayınlanan ve Pınar Gözek’in sunduğu Sabah Baskısı programında seçim sistemi ve yerel seçimlerin olası erken tarihte yapılmasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Fırat, KKTC’de halen uygulanan seçim sisteminin temelinin 1976 yılına dayandığını, 2017 yılında yapılan değişikliklerle bölgesel seçim sisteminden ülke genelini kapsayan çarşaf oy pusulası uygulamasına geçildiğini hatırlattı.
Mevcut sistemde üç farklı oy kullanma yöntemi bulunduğunu belirten Fırat, bunların mühür, mühür artı tercih ve karma oy olduğunu söyledi. En karmaşık yöntemin mühür artı tercih sistemi olduğunu ifade eden Fırat, tercih sayılarının seçim bölgelerine göre değiştiğini ve seçmenlerin bu konuda yeterince bilgilendirilmediğini kaydetti.
Tercih sayılarının hesaplanmasında yaşanan kafa karışıklığına dikkat çeken Fırat, örneğin Mağusa’da 13 milletvekili bulunduğu için bunun yarısının altı tercih anlamına geldiğini, kesirlerin dikkate alınmadığının yasada açıkça belirtildiğini söyledi. Oy pusulalarında tercih sayılarının not olarak yer almasının hataları azaltabileceğini ifade eden Fırat, ancak Yüksek Seçim Kurulu’nun yasada böyle bir düzenleme bulunmadığı gerekçesiyle bu uygulamaya sıcak bakmadığını dile getirdi.
Karma oy sisteminin de seçmenler tarafından yeterince bilinmediğini savunan Fırat, bu yöntemde seçmenin iki siyasi parti arasında veya bir siyasi parti ile bağımsız adaylar arasında tercih yapabildiğini belirtti.
Yerel seçimlere ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Fırat, Anayasa’ya göre yerel seçimlerin dört yılda bir yapılması gerektiğini söyledi. Pandemi nedeniyle 2022 yılında yerel seçimlerin haziran yerine 25 Aralık’ta gerçekleştirildiğini hatırlatan Fırat, mevcut yerel yönetimlerin görev süresinin 25 Aralık 2026’da dolacağını vurguladı.
Son dönemde gündeme gelen 6 Aralık’ta yerel seçim yapılması önerisini değerlendiren Fırat, dört yıllık sürenin dolmasından önce seçim yapılmasının anayasal açıdan tartışmalı olduğunu belirtti. Yerel seçimlerle genel seçimlerin aynı gün yapılmasının yasal olarak mümkün olduğunu ifade eden Fırat, ancak KKTC’nin karmaşık seçim sistemi nedeniyle bunun ciddi zorluklar yaratabileceğini söyledi.
Daha önce genel seçimlerle yerel seçimlerin birlikte yapılmadığını hatırlatan Fırat, çarşaf liste uygulamasının iki seçimle birleşmesi halinde seçmen açısından karmaşanın artacağını ve geçersiz oy oranlarının yükselebileceğini kaydetti.
Yerel seçimlerin öne çekilmesi için olağanüstü bir gerekçe bulunması gerektiğini savunan Fırat, pandemi döneminde seçimlerin ertelenmesinin zorunlu koşullar nedeniyle gerçekleştiğini belirterek, “Dört yıllık süre dolmadan yerel seçimlerin hangi elzem gerekçeyle yapılacağı önemli bir ayrıntıdır” dedi.