Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin’in daveti üzerine Kıbrıslı Rum Lider Nikos Hristodulidis ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından basına açıklamalarda bulundu.
Görüşmenin ideal koşullarda güven yaratıcı önlemler (GYÖ) konusunda ilerleme sağlandıktan sonra yapılmasını tercih edeceklerini belirten Erhürman, Holguin’in adada bulunması nedeniyle fırsat değerlendirilerek toplantının gerçekleştirildiğini söyledi. Erhürman, temasın tarafların birbirini daha iyi anlaması açısından faydalı olduğunu kaydetti.
Toplantıda ilk sözü Kıbrıslı Türk tarafının aldığını aktaran Erhürman, Hristodulidis’in güven yaratıcı önlemlerle ilgili görüş ve önerilerini paylaştıklarını ifade etti. Güven ortamının henüz istenilen seviyede olmadığını vurgulayan Erhürman, bu şartlar altında 5+1 formatında bir toplantının anlamlı olmayacağını Holguin’e de ilettiklerini söyledi.
Hristodulidis’in görüşmeye beş maddelik bir öneri paketiyle geldiğini belirten Erhürman, bu başlıklarda esasen yeni bir unsur bulunmadığını, daha önce gündeme gelen konuların yeniden dile getirildiğini ifade etti. Geçiş noktaları konusunun kısmen farklı bir içerik taşıdığını kaydeden Erhürman, Rum liderin sunduğu yol haritasının bugüne kadar dile getirilenlerin devamı niteliğinde olduğunu söyledi.
Kendi sunduğu dört maddelik metodolojiye de değinen Erhürman, siyasi eşitliğin kapsamı açısından “etkili katılım” ve “dönüşümlü başkanlık” ilkelerinin prensip olarak kabul edilmesi gerektiğini vurguladı. Bu konularda net bir tutum ortaya konulmadığını belirten Erhürman, dönüşümlü başkanlık olmadan Kıbrıslı Türklerin hiçbir zaman devlet başkanı olamayacağı bir yapının kabul edilemeyeceğini söyledi.
Bu başlıkların içerikten ziyade yöntem ve ilke meselesi olduğuna dikkat çeken Erhürman, müzakerelerin bu ilkeler çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
“Usul kabul edilmeden esasa dair tartışma yapılamaz”
Yakınlaşmaların göz ardı edilmemesi, takvimli bir müzakere süreci yürütülmesi ve dördüncü maddenin de kabul edilmesinin zorunlu olduğunu dile getiren Erhürman, bu usuller benimsenmeden resmi müzakere masasına oturulmayacağını kaydetti.
Güven yaratıcı önlemlerin önemli olduğunu ancak kapsamlı bir çözümün yerini tutamayacağını vurgulayan Erhürman, son üç ayda üç görüşme gerçekleştirildiğini, özellikle Lefkoşa’da günlük yaşamı kolaylaştıracak konuların ele alınabileceği mesajını toplumlara vermeyi hedeflediklerini söyledi.
Sürecin ilerlemesi için Holguin olmaksızın da iki liderin bir araya gelebileceğini Hristodulidis’e ilettiğini belirten Erhürman, Rum liderin de bu öneriye olumlu yaklaştığını açıkladı. Bu çerçevede yaklaşık iki hafta içinde Holguin’in katılımı olmadan yeni bir liderler görüşmesi yapılmasının öngörüldüğünü ifade eden Erhürman, liderlerin temsilcilerinin halihazırda temas halinde olduğunu ve bu görüşmelerin sıklaştırılabileceğini kaydetti.
Toplantının çok verimli olarak nitelendirilemeyeceğini ancak yararlı geçtiğini söyleyen Erhürman, görüşmenin tarafların birbirini daha iyi anlamasına katkı sağladığını belirtti.
Hristodulidis’in beş maddelik önerisi
Erhürman, Hristodulidis’in sunduğu beş maddelik önerinin ana başlıklarını ise şöyle sıraladı:
Çözüm zemininin teyit edilmesi,
Bugüne kadar sağlanan yakınlaşmaların teyit edilmesi,
Beş tarafı ilgilendiren yakınlaşmaların ilgili taraflara dağıtılması,
Belge temelli şekilde gayri resmi değil, resmi bir konferans düzenlenmesi,
Bu konferansta dört yeni sınır kapısının açılmasının ele alınması.
