Petrol fiyatları, Hürmüz Boğazı’nın kısa vadede yeniden açılıp açılmayacağına ilişkin belirsizliğin sürmesiyle haftaya yükselişle başladı. İran’ın Umman ile yeni deniz geçiş güzergâhlarını belirleyecek anlaşmada son aşamaya gelindiğini açıklamasına karşın, boğazın yeniden açılması için ABD’nin yerine getirmesi gereken ek koşullar bulunduğunu belirtmesi, piyasalarda temkinli havanın korunmasına neden oldu.
Brent petrol vadeli kontratları yüzde 1,09 artışla varil başına 84,46 dolara yükselirken, ABD Batı Teksas tipi ham petrolün (WTI) fiyatı yüzde 0,78 artarak 78,79 dolara çıktı.
Her iki gösterge de geçen hafta, İran ile Umman’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını sağlayacak bir anlaşmaya yaklaştığı beklentisiyle yüzde 7’nin üzerinde değer kaybetmişti. Savaş öncesinde küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin Hürmüz Boğazı üzerinden taşınması, bölgedeki gelişmeleri enerji piyasaları açısından kritik hale getiriyor.
İran’dan müzakerelere ilişkin temkinli mesaj
İran, pazar günü Umman ile yapılması planlanan anlaşmanın “son aşamada” olduğunu duyurdu. Ancak Tahran, boğazın yeniden açılması için Washington’ın bazı ek koşulları karşılaması gerektiğini yineledi. Bu koşullar arasında, ABD’nin İran’a yönelik geniş çaplı saldırıları nedeniyle tazminat ödemesi de yer alıyor.
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, yatırımcıların görüşmelerin ilerleyip ardından yeniden kesilmesi nedeniyle temkinli davrandığını belirtti. Waterer, piyasanın petrol fiyatlarındaki risk primini daha fazla azaltmadan önce somut gelişmeler görmek istediğini söyledi.
Waterer’a göre resmi bir anlaşmanın açıklanması veya tanker trafiğinin yeniden başladığını gösteren doğrulanmış veriler, piyasalarda daha güçlü bir güven oluşması açısından önem taşıyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de pazar günü yaptığı açıklamada, İran ile ABD arasında herhangi bir görüşme gerçekleştirilmediğini söyledi. Arakçi, Washington’ın haziran ayında imzalanan geçici anlaşmayı ihlal etmeyi sürdürmesi halinde Tahran’ın müzakerelere başlamayacağını ifade etti.
Bu açıklamalar, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin son günlerde oluşan diplomatik iyimserliğe rağmen, İran ile ABD arasındaki temel anlaşmazlıkların devam ettiğine işaret etti.
Suudi Arabistan’daki saldırı arz endişelerini artırdı
Petrol arzına yönelik riskleri artıran bir diğer gelişme ise hafta sonunda Suudi Arabistan’daki bir petrol tesisinin hedef alınması oldu.
İran destekli Husiler, pazar günü Saudi Aramco’ya ait Cizan rafinerisine saldırı düzenlediklerini açıkladı. Saldırı, Suudi Arabistan’ın bölgedeki artan güvenlik risklerine karşı Türkiye ve Pakistan ile savunma anlaşmaları imzalamasından iki gün sonra gerçekleşti.
Öte yandan Birleşik Arap Emirlikleri’nin ulusal petrol şirketi ADNOC, cuma günü yaptığı açıklamada, çatışmaların başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı’ndan geçen 15 gemisinin saldırıya uğradığını bildirdi.
Hürmüz Boğazı’nın geleceğine ilişkin diplomatik temaslar sürerken, bölgedeki saldırılar ve tanker trafiğine yönelik riskler enerji arzı üzerindeki baskının devam ettiğini gösteriyor. Piyasa oyuncuları, petrol fiyatlarında kalıcı bir yön oluşması için diplomatik görüşmelerin yanı sıra boğazdaki gemi trafiğinin yeniden normalleşmesine ilişkin somut işaretleri yakından izliyor.
