Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nün 2025 verileri, hem yargının iş yükünü hem de toplumun çok geniş bir kesiminin bir biçimde adliyelerle temas ettiğini ortaya koydu.

Gökçer Tahincioğlu’nun haberine göre, verilerde geçmiş yıllardan devreden dosyalarla birlikte 86 milyon nüfuslu Türkiye’de 2025 yılında 16 milyon 773 bin 992 kişinin ismi soruşturma dosyalarında “şüpheli” sıfatıyla yer aldı. Bu sayı içinde mükerrer kayıtlar bulunuyor; yani aynı kişinin birden fazla dosyada yer alması mümkün. Bu nedenle net kişi sayısı kesin olarak bilinmiyor. Ancak toplam şüpheli sayısının nüfusun neredeyse beşte birine ulaştığı görülüyor.

Yetişkin nüfus ve aileleri birlikte değerlendirildiğinde, toplumun çok büyük bir bölümünün soruşturma süreçleriyle bir şekilde ilişkili olduğu anlaşılıyor.

Dosya, şüpheli ve suç sayıları

2025 verilerine göre başsavcılıklara soruşturma evresinde gelen dosya, şüpheli ve suç sayıları şöyle:

13 milyon 295 bin 851 dosya

16 milyon 773 bin 992 şüpheli

22 milyon 900 bin 580 suç

Bu dosyaların 6 milyon 250 bini 2025 yılında açıldı. Yeni açılan dosyalarda 6 milyon 726 bin 783 şüpheli yer aldı. Bu kişiler 9 milyon 549 bin 386 ayrı suç türünden soruşturuldu.

Geçmiş yıllardan devreden dosyalarla birlikte toplam dosya sayısı 13 milyonu, toplam şüpheli sayısı ise 16 milyon 773 bini aştı. Bu tablo, Türkiye’de nüfusun çok önemli bir bölümünün en az bir kez soruşturma sürecine dahil olduğunu gösteriyor. Bu sayının içinde birden fazla suça karışmış olanlar, birden fazla kez şüpheli sıfatıyla yer alıyor. Ancak yetişkin nüfusun yaklaşık 58 milyon olduğu düşünüldüğünde, oranın ne kadar yüksek olduğu da anlaşılıyor.

7 milyon 884 bin şüpheli hakkında işlem

Bakanlık verilerine göre 2025 yılında 6 milyon 126 bin 388 dosyada 7 milyon 884 bin 458 şüpheli hakkında işlem yapıldı, 10 milyon 200 bin 379 suç işlendiği iddiası incelendi.

1 milyon 878 bin 779 olayla ilgili dava açıldı. Bu davalarda 2 milyon 536 bin 588 kişi sanık olarak yargılandı. 3 milyon 651 bin 458 suç isnadı kovuşturma aşamasına taşındı.

Savcılıklar, geçmişten gelen ve yeni açılan toplam 5 milyon 647 bin 434 dosyadan 3 milyon 122 bin 883’ü için kovuşturmaya yer olmadığı (takipsizlik) kararı verdi. 1 milyon 519 bin 180 dosyada ise dava açıldı. Kalan dosyalar hakkında farklı kararlar alındı.

Her 100 soruşturmanın yaklaşık 55’inde takipsizlik kararı verilirken, 27’si davaya dönüştü. Bu da her dosyanın davaya dönüşmediğini, ancak davaya dönüşen dosya oranının yine de yüksek olduğunu gösteriyor.

Rekor kıran suç türleri

“Malvarlığına karşı suçlar” başlığında 1 milyon 408 bin 923 dosya açıldı. Bu alanda ilk sırayı 562 bin 494 dosya ile dolandırıcılık aldı. Bunu 226 bin 338 dosya ile hırsızlık izledi. 265 bin 328 dosya mala zarar verme, 42 bin 308 dosya ise yağma suçlarından oluştu.

“Hürriyete karşı suçlar” başlığı altında 905 bin 475 dosya açıldı. Bu dosyaların 615 bin 319’u tehdit, 61 bin 154’ü konut dokunulmazlığının ihlali, 92 bin 547’si huzur ve sükûnu bozma, 78 bin 919’u kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, 27 bin 875’i şantaj ve 24 bin 366’sı ısrarlı takip suçlarından oluştu.

“Şerefe karşı suçlar” kapsamında 1 milyon 248 bin 364 dosya soruşturuldu. Bunların 1 milyon 238 bin 881’i hakaret suçuna ilişkin.

1 milyon 39 bin 516 kişi vücut dokunulmazlığına karşı suçlardan soruşturuldu. Bunun 544 bin 58’i kasten yaralama, 495 bin 261’i taksirle yaralama dosyalarından oluştu.

Uyuşturucu ve cinsel suçlar

360 bin 679 dosya uyuşturucu bulundurma, 85 bin 693 dosya ise uyuşturucu imal ve ticareti suçlarından açıldı.

Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda ise 105 bin 799 dosya soruşturuldu. Bunların 35 bin 60’ı cinsel istismar, 29 bin 105’i cinsel taciz, 18 bin 756’sı cinsel saldırı, 22 bin 878’i ise reşit olmayanla cinsel ilişki suçlarından oluştu.

Ceza mahkemeleri

2025 yılında ceza mahkemelerinde 3 milyon 845 bin 667 davada 3 milyon 871 bin 801 sanık yargılandı. Bu yargılamalar toplam 8 milyon 431 bin 566 suç isnadı üzerinden yürütüldü.

Bu dosyaların 1 milyon 548 bin 768’i önceki yıldan devretti. Yıl içinde 2 milyon 120 bin 632 yeni iddianame hazırlandı. Toplam dosyalardan 2 milyon 281 bin 624’ü karara bağlandı.

Karara bağlanan dava sayısında ilk sırayı İstanbul aldı. İstanbul’da 376 bin 295 davada 381 bin 207 kişi yargılandı.

Hukuk mahkemelerinde de yoğunluk dikkat çekici. Devreden dosyalarla birlikte 5 milyon 295 bin 64 davaya bakıldı. Bu davalarda 13 milyon 407 bin 392 kişi davalı, 8 milyon 68 bin kişi davacı olarak yer aldı.

Avukat sayısı ikiye katlandı

2016’da 100 bin 461 olan avukat sayısı, dokuz yılda 206 bin 678’e yükseldi. Avukatların 106 bin 663’ü erkek, 100 bin 15’i kadın.

Dosyaların görülme sürelerinde belirgin bir düşüş yok. Başsavcılıklarda ortalama süre 154’ten 155 güne, ceza mahkemelerinde 228’den 248 güne, hukuk mahkemelerinde 231’den 243 güne çıktı.

İcra ve iflas dairelerinde 919 gün olan ortalama süre 883 güne düşerken, idare mahkemelerinde 175 gün olan süre 178 güne çıktı. Vergi mahkemelerinde 139 gün olan süre 152 güne yükselirken, bölge idare mahkemelerinde 136 gün olan süre 111 güne indi.

Yüksek mahkemelerde de tablo benzer. Danıştay’da süre 417 gün, Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nda 628 gün, Anayasa Mahkemesi’nde ise 511 gün. Buna göre, AYM’de bir dosyanın sonuçlanması ortalama 1.5 yılı aşıyor.

Dosyaları sonuçlandırma süreleri de yüksek seyrediyor. Savcılıklarda 2024’te 160 gün olan süre 156 güne düşerken, ceza mahkemelerinde 238 gün olan süre 250 güne çıktı. Yargıtay’da ise işler hızlandı ve 625 gün olan ortalama süre 459 güne kadar indi. Anayasa Mahkemesi de hızlandı ve 538 gün olan süreyi 469 güne indirdi.