Avrupa Birliği (AB), Akdeniz'de deniz güvenliğinin güçlendirilmesi, kritik altyapının korunması ve terörle mücadele alanlarında bölge ülkeleriyle iş birliğini artırmayı hedefliyor.
Belçika'nın başkenti Brüksel'de, AB'nin bölgeye yönelik yeni stratejisi olan “Akdeniz Paktı” kapsamında düzenlenen AB-Akdeniz Barış ve Güvenlik Forumu başladı.
Forumun açılışında, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas adına konuşan AB Komisyonunun Eşitlik, Hazırlıklılık ve Kriz Yönetiminden Sorumlu Üyesi Hadja Lahbib, Akdeniz'in karşı karşıya olduğu güvenlik tehditlerine dikkat çekti.
Kallas'ın toplantıya katılamadığını belirten Lahbib, AB'nin bölge ülkeleriyle güvenlik ve savunma alanlarında daha kapsamlı bir iş birliği geliştirmeyi amaçladığını söyledi.
“Akdeniz'de güvenlik diyaloğunu güçlendirmeliyiz”
Lahbib, AB ile güney komşularının 30 yılı aşkın süredir ticaret, enerji ve göç alanlarında iş birliği yürüttüğünü ancak güvenliğe odaklanan ayrı bir diyalog mekanizmasının oluşturulmadığını belirtti.
İlk kez düzenlenen AB-Akdeniz Barış ve Güvenlik Forumu'nun bu eksikliği gidermeye yönelik önemli bir girişim olduğunu ifade eden Lahbib, forumun Akdeniz Paktı'nın güvenlik alanındaki hedeflerinin uygulanmasına katkı sağlayacağını söyledi.
Hürmüz ve Babulmendeb Boğazı'ndaki tehditlere dikkat çekti
Akdeniz'deki deniz ticaretinin bölge dışındaki gelişmelerden de doğrudan etkilendiğini belirten Lahbib, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik saldırılar ile Babulmendeb Boğazı'ndaki tehditlerin uluslararası taşımacılık açısından risk oluşturduğunu ifade etti.
Lahbib, uluslararası deniz ulaşım güzergâhlarından geçiş ücreti alınmasına karşı 67 ülkenin taahhütte bulunduğunu belirterek, AB'nin Akdeniz'deki ortakları arasında bu taahhüde yalnızca Ürdün'ün katıldığını söyledi.
Diğer bölge ülkelerine de söz konusu taahhüde katılma çağrısı yaptı.
İrini Operasyonu'nun görev süresi 2029'a uzatıldı
Lahbib, Birleşmiş Milletlerin (BM) Libya'ya yönelik silah ambargosunun uygulanmasını desteklemek amacıyla 2020 yılında başlatılan İrini Operasyonu'nun görev süresinin 2029 yılına kadar uzatıldığını açıkladı.
Operasyonun görev alanının da genişletildiğini belirten Lahbib, AB'nin Akdeniz'deki güvenlik faaliyetlerini güçlendirmeyi hedeflediğini söyledi.
Kritik deniz altyapısının korunmasına yönelik çalışmalar kapsamında Mısır, Libya, Lübnan ve Tunus'un deniz kuvvetleri ile sahil güvenlik birimleriyle daha yakın iş birliği yapılmasının planlandığını kaydetti.
Rusya'nın “gölge filosuna” ilişkin açıklama
Lahbib, AB unsurlarının geçen hafta Rusya'nın “gölge filosuna” ait olduğundan şüphelenilen bir petrol tankerine çıktığını belirtti.
Yapılan kontrollerde tankerin sahte bayrak altında seyrettiğinin tespit edildiğini aktaran Lahbib, deniz güvenliğine yönelik denetimlerin önemine dikkat çekti.
“Terörle mücadelede ortak hareket edilmeli”
Terör örgütü DEAŞ'ın toprak kaybetmesine rağmen bölgedeki güvenlik tehditlerinin devam ettiğini belirten Lahbib, örgütün Suriye, Irak ve Libya'daki güvenlik boşluklarından yararlanmaya çalıştığını söyledi.
Bölge ülkelerine terörle mücadelede iş birliğini artırma çağrısında bulunan Lahbib, DEAŞ Karşıtı Uluslararası Koalisyon, Küresel Terörle Mücadele Forumu ve BM bünyesindeki mekanizmaların daha etkin kullanılmasını istedi.
Gazze, Suriye, Lübnan ve Libya'daki gelişmeler ele alındı
Akdeniz'in güvenliğinin bölgedeki siyasi ve insani gelişmelerle doğrudan bağlantılı olduğunu belirten Lahbib, Gazze'de ateşkesin yürürlükte olmasına rağmen kalıcı barışın sağlanamadığını ve ağır insani koşulların devam ettiğini söyledi.
Batı Şeria'daki yerleşim politikaları ve yerleşimci şiddetinin sürdüğüne dikkat çeken Lahbib, Suriye'nin yeniden inşa sürecinde uluslararası desteğe ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
Libya'daki siyasi bölünmüşlüğün giderilmesinin öncelik olmaya devam ettiğini belirten Lahbib, Lübnan'ın ise Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve devlet egemenliğinin korunması konularında zorluklarla karşı karşıya olduğunu kaydetti.
Akdeniz Paktı üç temel alanda iş birliği öngörüyor
AB'nin güney Akdeniz'deki 10 ortağıyla ilişkilerini derinleştirmek amacıyla hazırladığı Akdeniz Paktı, Barselona Bildirisi'nin 30'uncu yıl dönümüne denk gelen 28 Kasım 2025'te Barselona'da başlatılmıştı.
Pakt kapsamında iş birliği üç temel başlıkta ele alınıyor:
-
Eğitim ve araştırma yoluyla toplumlar arasındaki bağların güçlendirilmesi
-
Ekonomilerin sürdürülebilirliğinin ve entegrasyonunun desteklenmesi
-
Güvenlik, krizlere hazırlık ve göç yönetimi alanlarında ortak çalışmalar yürütülmesi
Deniz güvenliği ve terörle mücadelede düzenli diyalog hedefleniyor
Brüksel'de ilk kez gerçekleştirilen AB-Akdeniz Barış ve Güvenlik Forumu, Akdeniz Paktı'nın güvenlik ve savunma iş birliği ayağı kapsamında düzenlendi.
Forum aracılığıyla deniz güvenliği, kritik altyapının korunması ve terörle mücadele konularında bölge ülkeleri arasında düzenli bir diyalog mekanizması oluşturulması amaçlanıyor.
AB, bu girişimle Akdeniz'deki ortaklarıyla güvenlik alanındaki koordinasyonunu güçlendirmeyi ve bölgesel tehditlere karşı ortak hareket etme kapasitesini artırmayı hedefliyor.






