Avrupa Birliği’nin (AB) savunma sanayisini güçlendirmek ve ortak askeri tedarik kapasitesini artırmak amacıyla oluşturduğu 150 milyar avroluk Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) programının ilk turu tamamlandı.
Macaristan’ın AB Daimi Temsilciliği tarafından X sosyal medya platformunda yapılan açıklamaya göre, AB Konseyi, Macaristan’ın SAFE kapsamında hazırladığı 5,4 milyar avroluk savunma yatırım planını onayladı.
AB Komisyonu tarafından 28 Ekim’de olumlu değerlendirilen Macaristan’ın planı, programın ilk turuna başvuran 19 üye ülke arasında onaylanan son yatırım planı oldu.
Böylece ilk tur kapsamında 19 AB üyesi ülkeye toplam yaklaşık 128,7 milyar avroluk kredi kaynağı tahsis edildi.
11 ülkeye 13,5 milyar avroluk ön finansman sağlandı
AB Komisyonunun 29 Ekim’de açıkladığı verilere göre, SAFE programına katılan 19 ülkeden 16’sıyla kredi anlaşmaları imzalandı.
Bu kapsamda 11 ülkeye toplam yaklaşık 13,5 milyar avroluk ön finansman ödemesi gerçekleştirildi.
Söz konusu ödemeler, üye ülkelere tahsis edilen kredilerin ilk bölümünü oluştururken, kalan tutarların belirlenen finansman koşulları çerçevesinde kullandırılması öngörülüyor.
Kalan 21,3 milyar avro için ikinci başvuru süreci başladı
AB Komisyonu, SAFE programının 150 milyar avroluk toplam kredi kapasitesinden ilk turda tahsis edilmeyen 21,3 milyar avroluk bölüm için 29 Ekim’de ikinci başvuru sürecini başlattı.
AB üyesi 27 ülkenin tamamına açık olan ikinci tur kapsamında, ülkelerin finansman taleplerini 30 Kasım’a kadar iletmeleri bekleniyor.
Yeni başvuru süreci, ilk turda programa katılmayan ülkelerin de SAFE kredilerinden yararlanabilmesine olanak sağlıyor.
Hava savunması, insansız sistemler ve mühimmat öncelikli olacak
AB Komisyonu, ikinci başvuru turunda özellikle hava ve füze savunma sistemleri, insansız hava araçları ve bunlara karşı geliştirilen savunma teknolojilerine yönelik yatırımlara öncelik verilmesini istiyor.
Mühimmat ve füze üretim kapasitesinin artırılması da öncelikli yatırım alanları arasında yer alıyor.
Komisyon ayrıca üye ülkeleri, Ukrayna ile ortak savunma tedarik projeleri geliştirmeye teşvik ediyor.
Türkiye de ortak savunma tedariklerine katılabilecek
SAFE düzenlemesine göre, program kapsamında sağlanan kredilerden yalnızca AB üyesi ülkeler yararlanabiliyor.
Bununla birlikte AB'ye aday ülkeler, üye ülkelerle birlikte ortak savunma tedarik projelerine katılabiliyor.
Türkiye de bu kapsamda ortak savunma tedariklerine katılabilecek ülkeler arasında yer alıyor.
Ancak Türk savunma sanayisi şirketlerinin SAFE kapsamındaki uygunluk koşullarından AB, Avrupa Ekonomik Alanı ülkeleri ve Ukrayna’daki şirketlerle aynı ölçüde yararlanabilmesi için Türkiye ile AB arasında ayrıca ikili anlaşma yapılması gerekiyor.
SAFE programı savunma sanayisinde ortak yatırımları hedefliyor
SAFE programı, AB üyesi ülkelere savunma yatırımlarını geliştirmeleri ve ortak askeri alımları artırmaları amacıyla toplam 150 milyar avroya kadar uzun vadeli ve düşük maliyetli kredi sağlanmasını öngörüyor.
Program kapsamında mühimmat ve füze sistemleri, hava ve füze savunması, insansız sistemler, siber güvenlik ve askeri hareketlilik gibi alanlardaki ortak tedarik projeleri destekleniyor.
AB Komisyonunun 29 Ekim’de başlattığı ikinci başvuru sürecinde, üye ülkelerin 30 Kasım 2026’ya kadar finansman taleplerini iletmeleri bekleniyor






