Birleşmiş Milletler (BM) Barış Operasyonlarından Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Jean-Pierre Lacroix, Türkiye'nin BM barış operasyonlarına önemli katkılar sağladığını belirterek barış gücü personelinin eğitimi konusunda iş birliğini güçlendirmekten memnuniyet duyacaklarını söyledi.

TRT World Forum kapsamında Türkiye'de bulunan Lacroix, Türkiye'nin barış operasyonlarındaki rolünü, Orta Doğu'daki güvenlik risklerini ve BM barış operasyonlarının geleceğini Anadolu Ajansı muhabirine değerlendirdi.

Lübnan'da BM varlığının sürdürülmesi gerektiğini vurguladı

Lübnan'daki BM Geçici Barış Gücü'nün (UNIFIL) görev süresinin 31 Aralık'ta sona ermesinin ardından BM Sekretaryasının Güvenlik Konseyine yeni bir BM varlığına ilişkin öneriler sunduğunu belirten Lacroix, bu önerilerin Lübnan makamlarıyla yapılan istişareler sonucunda hazırlandığını ifade etti.

“Gözlem yapma, izleme, raporlama görevlerini yerine getirecek, ayrıca insani destek ve Lübnan ordusuna yönelik ihtiyaç duyulan bazı kapasiteleri sürdürecek bir varlık oluşturulması temelinde önerilerimizi hazırladık.” diyen Lacroix, Güvenlik Konseyinin kararını beklediklerini aktardı.

Lacroix, “Lübnan'ın halen uluslararası desteğe ihtiyacı olduğu için ülkede bir BM varlığının sürdürülmesinin gerekli olduğuna inanıyorum.” ifadelerini kullandı.

“Türkiye, barış gücü personelinin eğitilmesinde çok önemli rol oynuyor”

Türkiye'nin BM barış operasyonlarına katkılarının önemine işaret eden Lacroix, İran-ABD gerilimi ve Rusya-Ukrayna savaşı gibi krizlerde siyasi süreçleri destekleyecek kararlı ve istekli üye devletlere ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Mayıs ayında Ankara'da Türk yetkililerle gerçekleştirdiği görüşmeleri hatırlatan Lacroix, Türkiye'nin yalnızca personel katkısıyla değil, barış gücü personelinin eğitimi konusunda da önemli rol üstlendiğini dile getirdi.

Lacroix, şu ifadeleri kullandı:

“Türkiye, barış gücü personelinin eğitilmesine katkı sağlama konusunda çok önemli rol oynuyor. Eğer daha fazlasını yapabilirsek, Türkiye ile bu alandaki işbirliğimizi güçlendirmekten elbette mutluluk duyarız.”

“Türkiye barış çabalarını destekleme konusunda kararlı ülkelerden biri”

Orta Doğu'daki çatışmaların yalnızca bölgesel değil, küresel etkiler de doğurduğunu belirten Lacroix, İran ile ABD arasındaki gerilimin enerji fiyatlarını, Rusya-Ukrayna savaşının ise başta gıda olmak üzere emtia fiyatlarını etkilediğine dikkat çekti.

Günümüzde krizlerin giderek daha bağlantılı hale geldiğini ifade eden Lacroix, tek bir çatışmanın küresel ve bölgesel sonuçlar doğurabildiğini söyledi.

Lacroix, değerlendirmesinde şunları kaydetti:

“Günümüzde krizlerle başarılı şekilde başa çıkmanın tek yolunun kolektif yaklaşım olduğuna inanıyorum. Çok taraflılık kesinlikle kritik önemini koruyor ancak bunun etkili olabilmesi için üye devletlerden bazılarının barış çabalarını aktif olarak destekleme konusunda güçlü bir irade, kararlılık ve istek göstermeleri gerekiyor. Türkiye de bu devletlerden biridir.”

Barış operasyonları değişen koşullara uyarlanmalı

Günümüzde çatışmaların geçmişe göre daha karmaşık hale geldiğine işaret eden Lacroix, BM barış operasyonlarının da yeni koşullara göre düzenlenmesi gerektiğini belirtti.

“Mevcut barış operasyonlarımızı günün koşullarına göre uyarlamamız ve 50-60 yıl önce oluşturulanlardan oldukça farklı yeni barış operasyonları kurmaya hazır olmamız da gerekiyor.” diyen Lacroix, en önemli unsurun yeni modellerden çok üye devletlerin siyasi iradesi olduğunu ifade etti.

Gerekli mali kaynakların sağlanmasının da önemine dikkat çeken Lacroix, BM sisteminin geçmişte farklı türde barış operasyonları geliştirmeyi başardığını ve gelecekte de bunu yapabilecek kapasiteye sahip olduğunu söyledi.

“Barış operasyonları uluslararası toplum tarafından desteklenmeli”

BM barış operasyonlarının başarısına yönelik eleştirileri değerlendiren Lacroix, Kamboçya, Doğu Timor, Angola, Mozambik, Sierra Leone, Fildişi Sahili, Liberya ve El Salvador gibi birçok ülkenin barış operasyonlarının desteğiyle yeniden istikrara kavuştuğunu belirtti.

Başarılı bir barış süreci için çatışmanın taraflarının uluslararası toplum tarafından desteklenmesinin gerektiğini vurgulayan Lacroix, BM Güvenlik Konseyinin birlik içerisinde hareket etmesinin kritik önem taşıdığını söyledi.

Türkiye'nin bu süreçlerde etkili ülkelerden biri olduğunu belirten Lacroix, şu ifadeleri kullandı:

“Elbette her krizde, barış çabalarını desteklemek adına kullanılabilecek özel bir nüfuza veya etki gücüne sahip birkaç ülke bulunur. Türkiye'nin de geçmişte olduğu gibi bugün de bu tür bir konuma sahip olduğuna inanıyorum. Karadeniz ve Orta Doğu gibi bölgeler söz konusu olduğunda, bu üye devletlere güveniyoruz çünkü aksi takdirde Birleşmiş Milletlerin gücü, yalnızca üye devletlerinin gösterdiği istek ve kararlılıkla sınırlı kalacaktır.”

“Barış gücü personeline yönelik suçların hesabı sorulmalı”

Lacroix, BM barış gücü personeline yönelik saldırılara da değinerek tüm zorluklara rağmen barış gücü askerlerinin her gün yüz binlerce sivili koruduğunu ve ateşkeslerin bozulmasını önlediğini söyledi.

Barış gücü personelinin güvenliğinin sık sık tehlikeye atıldığını ve onları koruma yükümlülüğünün ihlal edildiğini belirten Lacroix, buna güçlü şekilde karşılık verilmesi gerektiğini ifade etti.

“Barış gücü görevlilerine karşı işlenen suçların hesabı mutlaka sorulmalıdır.” diyen Lacroix, Pakistan ve Danimarka'nın girişimiyle BM Güvenlik Konseyinde kabul edilen, barış gücü personeline karşı işlenen suçlarda hesap verebilirlik çağrısı yapan kararı memnuniyetle karşıladığını belirtti.

Lacroix, barış gücü personelinin barış ve insanların güvenliği için görev yaptığını, bu nedenle saygı görmesi gerektiğini sözlerine ekledi.