İngiltere ile Avrupa Birliği (AB) arasında Brexit sonrası ekonomik ilişkileri güçlendirmeyi amaçlayan yeni anlaşma paketinde önemli ilerleme sağlanırken, üniversite öğrenim ücretleri konusundaki anlaşmazlık devam ediyor.
Brüksel'de 20 Kasım'da düzenlenen zirvede, gıda ve tarım ürünlerinin ticaretindeki engellerin azaltılması, karbon emisyon ticaret sistemlerinin birbirine bağlanması ve gençlerin karşılıklı dolaşımının kolaylaştırılması konularında uzlaşmaya varıldı.
Ancak Avrupa Birliği, İngiltere'de eğitim alacak AB vatandaşlarının ödeyeceği üniversite ücretlerinde de anlaşma sağlanmasını istiyor. Taraflar, bu konudaki müzakereleri önümüzdeki altı ay içerisinde sonuçlandırmayı hedefliyor.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham'ın Brüksel'de Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından İngiliz hükümeti, temel anlaşma başlıklarında ilerleme sağlandığını açıkladı.
Bununla birlikte, öğrenim ücretleri konusundaki anlaşmazlık nedeniyle düzenlemelerin resmen tamamlanması ve uygulanmasına ilişkin süreç devam ediyor.
Üniversite öğrenim ücretlerinde anlaşmazlık sürüyor
Görüşmelerdeki temel anlaşmazlıklardan biri, AB vatandaşlarının İngiltere'deki üniversitelerde ödeyeceği öğrenim ücretlerinden kaynaklanıyor.
Avrupa Birliği, kendi vatandaşlarının İngiltere'de eğitim alırken İngiliz öğrencilerle aynı ücret koşullarından yararlanmasını talep ediyor.
İngiltere'de Brexit sonrasında birçok AB vatandaşı öğrenci, yerli öğrencilerden daha yüksek olan uluslararası öğrenim ücretlerine tabi hale geldi.
AB, bu durumun değiştirilmesini isterken İngiltere hükümeti, uluslararası öğrencilerden alınan ücretlerin düşürülmesinin üniversitelerin gelirlerini olumsuz etkileyebileceğinden endişe ediyor.
İngiliz üniversitelerinin mali yapısında uluslararası öğrencilerden elde edilen gelirlerin önemli bir yer tuttuğu belirtilirken, taraflar arasında daha düşük uluslararası ücretlerin uygulanması gibi uzlaşma seçenekleri de değerlendiriliyor.
Ancak olası indirimlerin miktarı, kapsamı ve hangi öğrencileri kapsayacağı konusunda henüz kesinleşmiş bir anlaşma bulunmuyor.
Kıbrıslı gençler için de yeni eğitim fırsatları doğabilir
İngiltere'de üniversite eğitimi almayı planlayan Kıbrıslı gençler de öğrenim ücretlerine ilişkin görüşmelerin olası sonuçlarından etkilenebilecek gruplar arasında bulunuyor.
Özellikle AB vatandaşlığı bulunan Kıbrıslı Türk ve Kıbrıslı Rum öğrenciler, yeni anlaşmanın kapsamına alınmaları ve gerekli koşulları karşılamaları halinde daha avantajlı üniversite ücretlerinden yararlanabilecek.
Ancak AB vatandaşlığı, mevcut düzenlemeler kapsamında tek başına İngiltere'de yerli öğrenci ücretlerinden yararlanma hakkı sağlamıyor. Öğrencilerin vatandaşlık statüsü, ikamet geçmişi ve diğer uygunluk şartları da dikkate alınıyor.
Bu nedenle Kıbrıslı gençlerin olası ücret indirimlerinden hangi koşullarda yararlanabileceği, İngiltere ile AB arasında yapılacak anlaşmanın nihai içeriğine bağlı olacak.
Öğrenim ücretleri için altı aylık müzakere süreci
İngiltere ile AB, üniversite öğrenim ücretlerine ilişkin anlaşmazlığın çözülmesi için altı aylık müzakere süreci öngörüyor.
Bu süreçte tarafların, AB vatandaşlarına uygulanacak ücretlerin düzeyi ve olası indirimlerin kapsamı konusunda ortak bir çözüm bulması hedefleniyor.
Avrupa Birliği tarafı, öğrenim ücretlerine ilişkin uzlaşmayı gıda ticareti, karbon piyasaları ve gençlerin dolaşımı konusundaki anlaşmaların resmen tamamlanmasıyla bağlantılı değerlendiriyor.
İngiltere hükümeti ise üç temel alanda uzlaşma sağlandığını belirtiyor.
Bu nedenle anlaşmalar üzerinde ilerleme kaydedilmiş olsa da uygulamaya geçiş için gerekli süreçler henüz tamamlanmış değil.
Gıda ticaretindeki engellerin azaltılması hedefleniyor

Brüksel zirvesinde ele alınan en önemli ekonomik başlıklardan biri, İngiltere ile AB arasında gıda ve tarım ürünlerinin ticaretini kolaylaştıracak düzenleme oldu.
Yeni sistemle Brexit sonrasında hayvan ve bitki kökenli ürünlerin ticaretinde uygulanan sınır kontrollerinin, sağlık sertifikalarının ve bürokratik işlemlerin büyük ölçüde azaltılması hedefleniyor.
Et, süt ürünleri, sebze, meyve ve diğer tarım ürünlerinin iki taraf arasında daha hızlı ve düşük maliyetle taşınması amaçlanıyor.
Düzenlemenin uygulanabilmesi için İngiltere'nin gıda güvenliği, hayvan sağlığı ve bitki sağlığı alanlarında AB standartlarıyla uyum sağlaması gerekecek.
Yeni sistemin yürürlüğe gireceği kesin tarih ise henüz açıklanmadı.
Gıda ticaretinden yıllık 5,1 milyar sterlinlik katkı beklentisi
İngiltere hükümeti, gıda ve içecek ticaretindeki engellerin azaltılmasının ülke ekonomisine yılda 5,1 milyar sterline kadar katkı sağlayabileceğini tahmin ediyor.
Söz konusu tutar, anlaşmanın uygulanmasıyla ortaya çıkabilecek potansiyel ekonomik faydayı ifade ediyor.
Brexit sonrasında sınır kontrolleri ve sertifika zorunlulukları, özellikle küçük ve orta ölçekli gıda üreticilerinin ihracat maliyetlerini artırmıştı.
Yeni düzenlemeyle işletmelerin belge işlemlerinden kaynaklanan maliyetlerinin azaltılması, ürünlerin sınır geçişlerinin hızlandırılması ve ticaretin kolaylaştırılması hedefleniyor.
İngiltere hükümeti, bu kolaylıkların market fiyatları üzerindeki baskının hafifletilmesine de katkıda bulunabileceğini belirtiyor.
Karbon piyasalarının bağlantısı sanayiyi de etkileyecek
Zirvede İngiltere ile AB'nin karbon emisyon ticaret sistemlerinin birbirine bağlanması konusunda da uzlaşmaya varıldı.
İngiltere hükümeti, bu düzenlemenin ekonomiye yıllık 3,8 milyar sterline kadar katkı sağlayabileceğini öngörüyor.
Karbon piyasalarının bağlantılı hale getirilmesiyle İngiliz çelik ve alüminyum üreticilerinin AB'nin sınırda karbon düzenlemesinden kaynaklanabilecek ilave maliyetlerinin azaltılması amaçlanıyor.
Hükümetin hesaplamalarına göre yaklaşık 6,5 milyar sterlinlik ihracat, söz konusu düzenleme sayesinde ek karbon maliyetlerinden korunabilir.
Bu rakamlar, hükümetin düzenlemenin olası ekonomik etkilerine ilişkin tahminlerini yansıtıyor.
Gençlere çalışma, eğitim ve seyahat imkânı
İngiltere ile AB arasındaki anlaşma paketinin bir diğer önemli başlığını, gençlerin karşılıklı hareketliliğini kolaylaştıracak Gençlik Deneyimi Programı oluşturuyor.
Programla, belirli yaş sınırları, kontenjanlar ve süre kısıtlamaları çerçevesinde İngiliz ve AB vatandaşı gençlerin karşılıklı olarak yaşama, çalışma, eğitim ve seyahat olanaklarından yararlanması hedefleniyor.
Bu düzenleme, Brexit sonrasında kısıtlanan gençlik hareketliliğinin belirli koşullarla yeniden kolaylaştırılmasını amaçlıyor.
AB vatandaşlığı bulunan Kıbrıslı gençler de programın nihai başvuru koşullarını karşılamaları halinde bu imkânlardan yararlanabilecek.
Ancak uygulamanın kesin başlangıç tarihi ve tüm katılım koşulları henüz netleşmedi.
Öte yandan İngiltere'nin 2027-2028 akademik yılı için Erasmus+ programına yeniden katılımına ilişkin daha önce sağlanan anlaşma da eğitim alanındaki iş birliği açısından önem taşıyor.
Anlaşmaların uygulanma takvimi müzakerelere bağlı
Brüksel zirvesinde gıda ticareti, karbon piyasaları ve gençlerin dolaşımı konularında sağlanan uzlaşma, İngiltere ile Avrupa Birliği arasındaki Brexit sonrası ilişkilerin geliştirilmesi açısından önemli bir aşama olarak değerlendiriliyor.
Ancak üniversite öğrenim ücretlerine ilişkin anlaşmazlık, anlaşma paketinin resmen tamamlanması önündeki başlıca konulardan biri olmayı sürdürüyor.
Önümüzdeki altı aylık süreçte tarafların AB vatandaşlarına uygulanacak öğrenim ücretleri konusunda uzlaşması hedefleniyor.
Müzakerelerin sonucunda belirlenecek koşullar, İngiltere'de üniversite eğitimi almak isteyen Avrupalı öğrencilerin maliyetlerini etkileyebileceği gibi ticaret, sanayi ve gençlerin dolaşımına yönelik düzenlemelerin uygulama takvimini de şekillendirecek.






