İngiltere hükümeti, belediye başkanlarına turistlerden konaklama vergisi alma yetkisi vermeye hazırlanıyor. Planın hayata geçmesi halinde otel, pansiyon ve diğer konaklama tesislerinde kalan turistlerden, konaklama ücretinin belirli bir yüzdesi üzerinden vergi alınabilecek. Öneride sabit bir ücret için üst sınır öngörülmüyor.
Hükümet, uygulamanın yerel yönetimlere ek gelir sağlayarak ekonomik büyümeyi ve turizmi desteklemesini hedefliyor. Ancak turizm ve konaklama sektörünün temsilcileri, yeni verginin İngiltere'de tatil yapan aileler ve işletmeler üzerinde ciddi bir mali yük oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.
Turizm sektöründen tepki
Sektörün önde gelen kuruluşlarından UKHospitality, planın hayata geçirilmesi halinde tatil maliyetlerinin önemli ölçüde artabileceğini savunuyor.
Kuruluşun İcra Kurulu Başkanı Allen Simpson, BBC'ye yaptığı açıklamada, turist vergisinin İngiltere'de aile tatillerinin maliyetine ortalama 100 ila 120 sterlin ekleyebileceğini söyledi.
Simpson, yerel yönetimlerin uzun süredir ciddi bir finansman sıkıntısıyla karşı karşıya olduğunu belirterek, belediye başkanlarına vergi toplama yetkisi verilmesi halinde bu yetkinin mümkün olan en geniş şekilde kullanılabileceğini ifade etti.
Hükümet ise verginin sabit bir ücret şeklinde uygulanmayacağını, konaklama bedelinin belirli bir oranına dayalı olacağını belirterek turistlerin bütçeleri üzerindeki etkinin sınırlı kalacağını savunuyor.
Gelirin nasıl kullanılacağı belediye başkanlarına bırakılacak
Plan, ilk olarak Kasım ayında dönemin Başbakanı Keir Starmer tarafından gündeme getirilmişti. Uygulamanın, başta Avrupa olmak üzere dünyanın farklı kentlerinde kullanılan konaklama vergisi modellerinden esinlendiği belirtiliyor.
Konut Bakanı Angela Rayner'ın belediye başkanlarıyla gerçekleştireceği toplantının ardından hükümetin planın ayrıntılarını açıklaması bekleniyor.
Öneriye göre turist vergisinden elde edilecek gelirin nasıl kullanılacağına yerel belediye başkanları karar verecek. Belediye başkanlarının, yeni gelirin hangi alanlara aktarılacağını Mart 2028'e kadar netleştirmesi planlanıyor.
Başbakan Andy Burnham ise uygulamayı, yerel yönetimlere daha fazla yetki verilmesini öngören kapsamlı yetki devri politikasının bir parçası olarak değerlendiriyor.
Manchester ve Liverpool'da farklı model uygulanıyor
İngiltere'de turistlerden konaklama ücreti alınan iki şehir bulunuyor: Manchester ve Liverpool.
Manchester'da, belediye başkanı Andy Burnham döneminde hayata geçirilen uygulama kapsamında odalar için gecelik 1 sterlin ücret alınıyor. Liverpool'da ise gecelik ücret 2 sterlin.
Ancak bu uygulamalar merkezi hükümet tarafından belediyelere verilen doğrudan bir vergi yetkisine dayanmıyor. Otellerin yerel turizmi desteklemek amacıyla oluşturduğu, işletmelerin öncülüğündeki programlar kapsamında uygulanıyor.
Belediye başkanları ise kendilerine doğrudan turist vergisi koyma yetkisi verilmesinin, kentlerin ekonomik büyümesini desteklemek ve yerel hizmetler için yeni kaynak yaratmak açısından önemli olduğunu savunuyor.
Londra'da gelir paylaşımı tartışması
Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan da turist vergisinin bir an önce hayata geçirilmesi gerektiğini savunan isimler arasında.
Khan, 10 Eylül'de Evening Standard gazetesine yaptığı açıklamada, uygulamanın "en kısa zamanda gerçekleşmesi gerektiğini" söyledi.
Ancak Londra Büyükşehir Belediyesi sınırları içindeki Westminster Belediye Meclisi Lideri Paul Swaddle, toplanacak gelirin ilçelerle paylaşılmaması durumunda uygulamanın bölgedeki sakinler ve işletmeler açısından anlamlı bir fayda sağlamayacağını belirtti.
Bu durum, turist vergisinin yalnızca uygulanıp uygulanmayacağından ziyade, elde edilen gelirin kent içinde nasıl dağıtılacağı konusunda da yeni bir tartışma başlatmış durumda.
Avrupa'da yaygın, ancak uygulamalar farklı
Konaklama vergileri Avrupa'nın yanı sıra dünyanın birçok kentinde uygulanıyor. New York, Amsterdam ve Roma, gece konaklamalarından vergi alan şehirler arasında bulunuyor.
Ancak uygulamanın kapsamı ve oranı kentten kente değişiyor. Bazı Avrupa şehirlerinde turist vergilerine üst sınır getirilirken, bazı bölgelerde konaklama süresi de sınırlandırılıyor.
İskoçya'da yerel yönetimlere turist vergisi uygulama yetkisi verilirken, Edinburgh'da konaklama bedelinin yüzde 5'i oranında vergi alınması ve verginin en fazla beş gece için uygulanması öngörülüyor.
Galler'de ise kişi başına gecelik 1,30 sterlinlik üst sınır bulunan bir turist vergisinin Nisan 2027'de yürürlüğe girmesi planlanıyor. Ancak verginin uygulanıp uygulanmayacağına yerel yönetimler karar verecek.
İngiltere'deki yeni modelin hayata geçirilmesi halinde ise belediye başkanlarına verilecek yetkinin kapsamı, özellikle vergi oranının belirlenmesi ve herhangi bir üst sınır getirilip getirilmeyeceği açısından belirleyici olacak.
Plan henüz parlamentoda yasalaşmış değil. Hükümetin önümüzdeki dönemde yapacağı açıklamalar, turist vergisinin hangi şehirlerde, hangi oranlarda ve hangi kurallarla uygulanabileceğini netleştirecek.
