İsrail’de yapılan genel seçimlerde oy sayımı sürerken Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki blok rakiplerinin önüne geçti. Ancak oyların yüzde 84,5’inin sayıldığı tabloda ne iktidar bloku ne de muhalefet, hükümet kurmak için gerekli 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşabildi. İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Arap çoğunluklu partilerin 17 sandalye kazanmasının beklendiği seçimlerde, hükümetin geleceği koalisyon görüşmelerine bağlı görünüyor.

İsrail’de 7 Ekim 2023’te başlayan savaşların ardından gerçekleştirilen ilk genel seçimde oy sayımı devam ediyor. Yaklaşık 7,3 milyon seçmenin bulunduğu ülkede katılım oranının yüzde 77’ye ulaşması, seçimin dikkat çeken sonuçları arasında yer aldı.

120 sandalyeli İsrail Meclisi’nde hükümet kurabilmek için en az 61 milletvekilinin desteğini almak gerekiyor. Seçim barajının yüzde 3,25 olduğu ülkede, meclise girebilmek için partilerin en az dört sandalye kazanması şartı aranıyor.

Netanyahu bloku önde, çoğunluk hâlâ sağlanamadı

Oyların yüzde 84,5’inin sayıldığı son tabloya göre Netanyahu liderliğindeki iktidar bloku 54 sandalye, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un öncülük ettiği muhalefet bloku ise 49 sandalye elde ediyor. Arap çoğunluklu partilerin toplam sandalye sayısının ise 17’ye ulaşması bekleniyor.

Mevcut dağılım, iki ana siyasi bloğun da tek başına hükümet kurmak için gereken çoğunluğa ulaşamadığını gösteriyor. Sayımın tamamlanmasıyla sandalye dağılımında değişiklik yaşanabileceği belirtilirken, hükümetin hangi ittifakla kurulacağına ilişkin belirsizlik sürüyor.

Arap Partilerinin 17 sandalyesi belirleyici olabilir

İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Arap çoğunluklu iki siyasi yapı, seçim sonuçlarında kritik bir konumda bulunuyor. Üç küçük partinin ittifakı olan Ortak Liste’nin 11, Mansur Abbas liderliğindeki Birleşik Arap Listesi’nin (Ra’am) ise 6 sandalye kazanması bekleniyor.

Bu tablo, hükümet kurma sürecinde Arap partilerinin tutumunu önemli hale getiriyor. Ancak ortaya çıkacak siyasi denge, partilerin olası ittifaklara yaklaşımına ve koalisyon görüşmelerinin seyrine bağlı olacak.

Muhalefet cephesinde Naftali Bennett ve Yair Lapid’in oluşturduğu Birlikte Listesi’nin 12, Avigdor Liberman liderliğindeki İsrail Evimiz Partisi’nin 7, Yair Golan’ın liderliğindeki Demokratlar Partisi’nin ise 8 sandalye kazanacağı tahmin ediliyor.

Netanyahu’nun iktidar bloğunda yer alan partiler arasında ise Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği partilerinin 7’şer, Itamar Ben-Gvir liderliğindeki Yahudi Gücü Partisi’nin 7, Bezalel Smotrich liderliğindeki Dini Siyonizm Partisi’nin ise 6 sandalye elde etmesi bekleniyor.

Üç senaryo gündemde

Seçim sonuçlarının mevcut tabloya yakın biçimde kesinleşmesi halinde İsrail’de hükümet kurma sürecinin zorlu geçmesi bekleniyor. Siyasi dengelere göre üç olasılık öne çıkıyor:

Koalisyon görüşmeleriyle hükümet kurulması: Taraflardan biri, farklı siyasi partilerle anlaşarak 61 sandalyelik çoğunluğu sağlamaya çalışabilir.

Arap partilerinin belirleyici rol üstlenmesi: Arap partilerinin desteği, olası bir hükümet formülünün önünü açabilir. Ancak bu desteğin hangi koşullarda verileceği ve diğer partilerin buna nasıl yaklaşacağı belirleyici olacak.

Siyasi tıkanıklık ve erken seçim ihtimali: Tarafların çoğunluğu sağlayacak bir ittifak üzerinde uzlaşamaması halinde koalisyon görüşmeleri uzayabilir ve ülke yeniden seçime gitmek zorunda kalabilir.

İsrail basınında yer alan değerlendirmelerde de oy sayımının tamamlanmasının ardından sandalye dağılımının değişebileceğine dikkat çekiliyor. Bununla birlikte, mevcut tablonun iki ana bloğun da çoğunluğu sağlamasını zorlaştırdığı belirtiliyor.

İsrail’de koalisyon hükümetleri geleneği

İsrail’de hiçbir siyasi parti, 120 sandalyeli parlamentoda tek başına 61 milletvekiline ulaşarak hükümet kuracak çoğunluğu elde edemedi. Bu nedenle ülkede hükümetler genellikle birden fazla partinin bir araya gelmesiyle oluşturuluyor.

Netanyahu veya muhalefet liderliğinin çoğunluğu sağlayacak bir ittifak kuramaması, siyasi belirsizliğin daha da uzamasına neden olabilir. Bu durumda koalisyon müzakerelerinin yanı sıra erken seçim olasılığı da gündeme gelebilir.

7 Ekim 2023’te Hamas öncülüğünde düzenlenen saldırıların ardından Gazze’de başlayan savaşın yanı sıra Lübnan ve İran hattında yaşanan çatışmaların gölgesinde yapılan seçimler, İsrail siyasetinde yeni bir dönemin kapısını aralıyor.

Resmî sonuçların, inceleme ve itiraz süreçlerinin tamamlanmasının ardından 4 Kasım’a kadar netleşmesi bekleniyor.