Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkârlar Odası (KTEZO), “Ekonomi, enflasyon; ürettiğimiz kadarıyla adil bölüşüm, ürettiğimiz kadar tüketim” başlığıyla basın toplantısı düzenledi.

Toplantıda konuşan KTEZO Başkanı Hürrem Tulga, ülke ekonomisindeki sorunlara ilişkin değerlendirmelerde bulunarak mevcut ekonomik politikaları eleştirdi ve çeşitli alanlarda reform önerilerini açıkladı.

Ülkenin kazandığından daha fazla harcayan bir ekonomik yapıya dönüştüğünü savunan Tulga, üretimden elde edilen katma değerin kamu harcamalarını karşılayamadığını ve bütçe açıklarının borçlanmayla kapatıldığını belirtti.

Mevcut politikaların sürdürülmesi halinde enflasyon, hayat pahalılığı ve borç yükünün artacağını ileri süren Tulga, üretim, istihdam ve sosyal adalet odaklı yeni bir ekonomik anlayışa ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.

“Enflasyonda dünya rekorunu elde tutmaya devam ediyoruz”

Tulga, 2022 yılından bu yana enflasyonun ortalama yüzde 50 seviyelerinde seyrettiğini belirterek, hayat pahalılığına karşı yalnızca oransal maaş artışlarıyla mücadele edilmesini eleştirdi.

Bu yaklaşımın alım gücünü korumakta yetersiz kaldığını ve ekonomik faaliyetlerin Güney Kıbrıs'a kaymasına yol açtığını savunan Tulga, yüksek enflasyonun işletmeler üzerinde de baskı oluşturduğunu ifade etti.

Tulga, “Enflasyonda dünya rekorunu elde tutmaya devam ediyoruz. Enflasyonun yüksekliği alım gücünü yok ederken, ekonominin güneye kaçmasına, iflaslara ve yoksullaşmaya neden olmaktadır” dedi.

İthalatta peşin KDV uygulamasının kaldırılmasını istedi

Halkın alım gücünün artırılması için enflasyonla mücadelenin öncelikli hale getirilmesi gerektiğini belirten Tulga, ithalatta başta Katma Değer Vergisi (KDV) olmak üzere vergilerin peşin ödenmesi uygulamasına son verilmesini önerdi.

Peşin vergi uygulamasının ürün fiyatlarında en az yüzde 15 artışa neden olduğunu savunan Tulga, vergilerin iki ay içerisinde ödenmesine imkân tanınması gerektiğini söyledi.

Tulga ayrıca temel tüketim ürünlerinde fiyat denetimlerinin artırılması çağrısında bulundu.

Tarım ve hayvancılıkta yerel üretim vurgusu

Tarım ve hayvancılık politikalarının yeniden düzenlenmesi gerektiğini ifade eden Tulga, özellikle yem maliyetlerinin azaltılması amacıyla yerel kaynaklardan yararlanılmasını önerdi.

Güzelyurt ve Lefkoşa Haspolat'taki arıtılmış atık su kaynaklarının yem bitkisi üretiminde değerlendirilmesini isteyen Tulga, et fiyatlarının düzenlenmesi için karkas fiyatının belirlenmesi gerektiğini söyledi.

Hayvan varlığının düzenli olarak kamuoyuyla paylaşılmasının önemine dikkat çeken Tulga, hayvan stokunun kesin olarak belirlenmesini ve üreticiyi koruyacak şeffaf ithalat politikalarının uygulanmasını istedi.

“Çalışma yaşamı kayıt altına alınmalı”

Çalışma hayatında kayıt dışılığın önemli sorunlardan biri olduğunu belirten Tulga, ülkedeki iş gücünün yapılan işe göre tanımlanması gerektiğini ifade etti.

Çalışanların sigorta kayıtlarının düzenli kontrol edilmesini ve kapsamlı bir iş gücü envanteri oluşturulmasını öneren Tulga, şirket kuruluşlarında ölçek kriterlerinin belirlenmesini istedi.

Şirketler arasındaki kayıt dışı faaliyetlerin önlenmesi gerektiğini vurgulayan Tulga, çalışma saatlerinin de yeniden düzenlenmesi çağrısında bulundu.

Süpermarketler ile alışveriş merkezlerinin gece geç saatlere kadar açık olmasının çalışan hakları ve çalışma düzeni açısından değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Eğitimde mesleki gelişim ve tam gün eğitim önerisi

Eğitim sisteminin okul öncesinden üniversitelere kadar yeniden yapılandırılması gerektiğini savunan Tulga, mesleki ve teknik eğitimin güçlendirilmesini istedi.

Çocukların yetenekleri doğrultusunda yönlendirilmesinin önemine dikkat çeken Tulga, tam gün eğitime geçilmesi gerektiğini belirtti.

Üniversiteye giriş kriterlerinin de yeniden düzenlenmesini öneren Tulga, eğitim politikalarında toplumun ve üretim sektörlerinin ihtiyaçlarının dikkate alınması gerektiğini ifade etti.

“Sağlık ve eğitim ticari faaliyet olarak görülmemeli”

Sağlık alanında hastanelerin ve sağlık merkezlerinin kapasitelerinin artırılması gerektiğini belirten Tulga, temel sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

Sağlık ve eğitimin ticari faaliyet olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Tulga, bu alanlarda kamunun belirleyici rolünün artırılmasını istedi.

Toplu ulaşım sistemine geçiş çağrısı

Ülkede toplu ulaşım sistemine geçişin artık kaçınılmaz olduğunu ifade eden Tulga, taşımacılık alanında yeni düzenlemelere ihtiyaç bulunduğunu söyledi.

Profesyonel ehliyetlendirme mekanizmasının oluşturulmasını öneren Tulga, taşımacılık işletmelerine verilen izinlerin de ihtiyaçlar doğrultusunda düzenlenmesi gerektiğini kaydetti.

Sanayi bölgelerine ortak güneş enerjisi santrali önerisi

Sanayi bölgelerinin meslek ve sektörlere göre yeniden planlanması gerektiğini belirten Tulga, üretim maliyetlerinin azaltılmasına yönelik adımlar atılmasını istedi.

Enerji giderlerinin düşürülmesi amacıyla ortak güneş enerjisi santrallerinin kurulmasını öneren Tulga, yeni sanayi alanlarının açılması gerektiğini de ifade etti.

Tulga, sanayi altyapısının geliştirilmesinin yerel üretimin güçlendirilmesine katkı sağlayacağını belirtti.

“Kamuda siyasi atamalara son verilmeli”

Kamu yönetiminde liyakatin esas alınması gerektiğini vurgulayan Tulga, mevcut atamaların gözden geçirilmesini ve kamu hizmetlerinin dijitalleştirilmesini talep etti.

Müsteşarlık ve özel kalem müdürlüğü dışındaki siyasi atamalara son verilmesini isteyen Tulga, Sosyal Sigortalar ve İhtiyat Sandığı gibi kurumların daha demokratik bir yapıya kavuşturulması gerektiğini söyledi.

Kamu yönetiminin siyasi tercihler yerine uzmanlık ve kurumsal ihtiyaçlar doğrultusunda şekillendirilmesi gerektiğini savundu.

“Temel kamusal hizmetler öncelikli olmalı”

Tulga, ulaşım, sağlık, eğitim, barınma ve elektriğin temel kamusal hizmetler olarak kabul edilmesi gerektiğini belirtti.

Devlet bütçesinin bu alanlara öncelik verecek şekilde yeniden düzenlenmesini isteyen Tulga, kamu kaynaklarının toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda kullanılması çağrısında bulundu.

“Üretim odaklı ekonomik düzene geçilmeli”

Mevcut ekonomik politikaların sürdürülmesi halinde yoksullaşmanın ve ekonomik daralmanın derinleşeceğini savunan Tulga, üretimin artırılmasının ve kaynakların adil paylaşılmasının önemine dikkat çekti.

Ülkenin borçlanmaya dayalı ekonomik yapıdan uzaklaşması gerektiğini belirten Tulga, üretimi, istihdamı ve sosyal adaleti esas alan politikaların hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.

Tulga, ekonomik sorunların çözümü için kısa vadeli uygulamalar yerine uzun vadeli ve sürdürülebilir politikaların benimsenmesi gerektiğini vurguladı.