Küresel pay piyasaları, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasında ilave sıkılaşmaya gidebileceği beklentileri ve yapay zeka sektöründeki yüksek değerlemelere ilişkin endişelerin artmasıyla satış baskısı altında kaldı.
Yatırımcıların teknoloji şirketlerinin büyüme beklentilerini ve yapay zeka yatırımlarının kârlılığa dönüşme sürecini yeniden değerlendirmesi, uluslararası borsalarda risk iştahını zayıflattı.
Yüksek faiz beklentileri, jeopolitik gelişmeler ve enerji fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisi de piyasalardaki dalgalanmayı artıran unsurlar arasında yer aldı.
Riskli varlıklardan uzaklaşma eğiliminin güçlenmesiyle dolar ve ABD tahvillerine yönelik talep desteklenirken, özellikle teknoloji ve yarı iletken şirketlerinin hisselerinde belirgin kayıplar yaşandı.
Asya borsalarında teknoloji hisseleri sert geriledi
ABD ve Avrupa piyasalarındaki satış baskısı Asya borsalarına da yansıdı.
20 Kasım işlemlerinde Güney Kore'nin Kospi endeksi yüzde 5,2 gerilerken, Japonya'nın Nikkei 225 endeksinde de yaklaşık yüzde 5'lik kayıp yaşandı.
Yapay zeka yatırımlarına yoğun biçimde bağlı olan Japon teknoloji şirketi SoftBank Group'un hisseleri yüzde 14,5 değer kaybetti.
Tayvan borsasında da yarı iletken şirketleri öncülüğünde sert düşüşler görüldü. Bölgedeki kayıplar, yapay zeka yatırımlarına yönelik endişelerin küresel teknoloji tedarik zinciri üzerindeki etkisini ortaya koydu.
Nvidia'nın finansal sonuçları satış baskısını durduramadı
ABD merkezli çip üreticisi Nvidia'nın güçlü finansal sonuçlarına rağmen teknoloji sektöründeki satış baskısı devam etti.
Yatırımcıların şirketlerin mevcut gelirlerinden çok gelecekteki büyüme potansiyeline, yüksek piyasa değerlemelerine ve yapay zeka yatırımlarının sürdürülebilirliğine odaklandığı değerlendiriliyor.
Yapay zeka şirketi Anthropic'in halka arzı da teknoloji sektöründeki sermaye hareketlerinin gündeminde yer aldı.
Sektördeki gelişmeler, özellikle veri merkezi yatırımlarının geleceği ve bu yatırımların finansman koşullarıyla ilgili soru işaretlerini artırdı.
“Yüksek faiz ve enflasyon piyasaları baskılıyor”
Ata Yatırım Araştırma Genel Müdür Yardımcısı Cemal Demirtaş, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, küresel piyasalardaki satış dalgasının birden fazla faktörün aynı dönemde etkili olmasından kaynaklandığını belirtti.
Küresel faizlerin yüksek seyretmesi ve bu durumun devam edeceğine yönelik beklentilerin dolara olan ilgiyi artırdığını ifade eden Demirtaş, bunun hisse senedi piyasaları üzerinde baskı oluşturduğunu söyledi.
Fed'in 25 baz puanlık faiz artırımı ihtimalinin dolar talebini güçlendirdiğini kaydeden Demirtaş, Japonya'da da faiz artışı beklentilerinin küresel sıkılaşma endişelerini artırdığını dile getirdi.
Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin ve petrol fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisine dikkat çeken Demirtaş, şunları söyledi:
“Petrol fiyatlarının yarattığı baskı da hem enflasyonu yüksek tutuyor hem de faizlerin yüksek kalmasına sebep oluyor. Enflasyon beklentileri faizleri tetikliyor. Yüksek faiz ve enflasyon ortamında zaman zaman altından çıkış görülebiliyor.”
“Piyasalardaki olumsuzluklar aynı anda etkili oldu”
Demirtaş, küresel piyasalardaki satış baskısının bir diğer önemli nedeninin yapay zeka ve teknoloji sektörüne yönelik belirsizlikler olduğunu belirtti.
Yapay zeka şirketlerine yapılan yatırımların gelecekte beklenen getirileri sağlayıp sağlamayacağına ilişkin soru işaretlerinin arttığını ifade eden Demirtaş, veri merkezi yatırımlarına yönelik siyasi ve ekonomik gelişmelerin de risk algısını olumsuz etkilediğini söyledi.
Demirtaş, “Negatiflikler vardı ama üçü bir araya gelince ayı piyasası içerisinde bugün ekstra bir yoğunluk oldu.” değerlendirmesinde bulundu.
Petrol fiyatlarında olası bir gerilemenin enflasyon baskısını hafifletebileceğini belirten Demirtaş, böyle bir gelişmenin küresel merkez bankalarının faiz politikalarında etkili olabileceğini kaydetti.
Küresel piyasaların mevcut sıkılaşma ve uyum sürecini tam olarak sindirmesinin 2027 yılının ikinci yarısını bulabileceğini öngördüğünü de ifade etti.
“Yüksek faizler veri merkezi yatırımlarını zorlaştırıyor”
Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz ise ABD'deki siyasi gelişmeler, yüksek faizler ve Çin'e yönelik teknoloji kısıtlamalarının yapay zeka sektörüne yönelik beklentileri olumsuz etkilediğini savundu.
ABD'de veri merkezi projelerine ilişkin arazi tahsisi, enerji altyapısı ve çevre izinleri konusundaki tartışmaların yatırımları geciktirebileceği endişesini artırdığını belirten Kaymaz, yüksek faizlerin de yeni yatırımlar için borçlanma maliyetlerini yükselttiğini söyledi.
Kaymaz, ABD'nin Çin'e yönelik yarı iletken ve teknoloji kısıtlamalarının, veri merkezi sektörünün önemli talep kaynaklarından birini olumsuz etkilediğini ileri sürdü.
Çin merkezli teknoloji şirketlerinin gelişmiş çiplere ve bazı Amerikan sunucu hizmetlerine erişimindeki kısıtlamaların sektördeki yatırım planlarını etkilediğini ifade etti.
2028 sonrası için yavaşlama uyarısı
Kaymaz, yapay zeka yatırımlarındaki büyümenin önümüzdeki yıllarda beklentilerin altında kalabileceğini belirtti.
ABD'deki siyasi ve ekonomik gelişmelerin veri merkezi yatırımları üzerindeki etkisine işaret eden Kaymaz, şu değerlendirmede bulundu:
“Demokratların yönetim politikaları, yüksek faizler ve özellikle ABD'nin Çin'e yönelik ağırlaşan yaptırımlarının aynı anda birleşmesi, 2028 yılından itibaren küresel veri merkezi inşaatının öngörülen hızda artmamasına yol açabilecek ciddi bir baskı oluşturmaktadır.”
Çin kaynaklı talebin azalmasının ABD'deki veri merkezi yatırımlarını yavaşlatabileceğini savunan Kaymaz, söz konusu gelişmelerin küresel piyasalardaki satış baskısını artıran faktörler arasında bulunduğunu kaydetti.






