Bir öğrencinin harç günü, bankalar arasındaki görüşmeleri beklemez. İthalatçının faturasında da bankacılık diplomasisine ayrılmış bir ek süre yoktur.
Kuzey Kıbrıs Bankalar Birliği eski Başkanı Bülent Berkay’a göre, ekimde bildirilen kısıtlama, yerel bankaların VakıfBank’ın muhabiri Barclays üzerinden yurt dışına gönderdiği sterlin ve avro havalelerini kapsıyor. Kararın ayrıntılı gerekçesi ise kamuoyuna açıklanmış değil.
Bir köprü daraldığında ilk yapılacak iş, açık yolları göstermektir. KKTC Merkez Bankası ve Bankalar Birliği, hangi bankadan hangi ülkeye, hangi para biriminde ödeme yapılabildiğini gösteren güncel bir tablo yayımlamalı.
Müşteri, gişeden ayrılmadan parasının ne zaman ulaşacağını, toplam masrafı ve iade hâlinde yapılacak kesintileri bilmeli. Havalesi beklemedeyse işlemin durumu ve varsa iade takvimi kendisine yazılı bildirilmeli.
Belgeleri doğrulanan öğrenim, tedavi ve temel ithalat ödemeleri açık kanallarda öncelik almalı. Bankanın vereceği bir gecikme yazısı, kimi öğrenciye kayıt süresini, kimi işletmeye ödeme vadesini uzatmak için dayanak sağlayabilir.
Merkez Bankası ve sektör temsilcileri, VakıfBank’la görüşüp kısıtlamanın sınırlarını ve belgeli ödemelerin hangi koşullarda yeniden kabul edilebileceğini yazılı olarak netleştirmeli. Bu görüşmeler sürerken, Türkiye’deki diğer bankalarla kurulabilecek bağlantılar, ilgili muhabirlerin açık onayıyla küçük tutarlı işlemler üzerinden sınanmalı.
Orta vadede hem sterlin hem avro için birden fazla bağımsız ödeme kanalı kurulmalı. İki yol aynı köprüye çıkıyorsa, köprü kapandığında ikisi de işe yaramaz.
Yeni bağlantıların zemini, müşterinin kimliğini, şirketin gerçek sahibini ve paranın kaynağını doğrulayabilmektir. Yerel bankalar ortak standartlar benimsemeli, bağımsız denetim sonuçlarını muhabirleriyle paylaşmalı ve belgeli işlemlerin somut risklerine göre değerlendirilmesini istemeli.
Yedek kanallar da düzenli olarak denenmeli. Bir ödeme yolunun açık olup olmadığını öğrenmek için bir sonraki krizi beklemek, köprünün dayanıklılığını trafiğin ortasında sınamaya benzer.
Merkez Bankası, transfer sürelerini, iade oranlarını ve müşterinin ödediği toplam maliyeti banka bazında her ay açıklamalı. Çünkü bir havalenin başarısı, gönderildiği gün kesilen dekontla değil, vade dolmadan alıcının hesabına geçtiği an belli olur.
