Türk Devletleri Teşkilatı'nın 13. Zirvesi, Ankara'da Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda başladı.
Zirveye Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in katılmaması dikkat çekti. Ankara-Bakü hattında yaşanan diplomatik gerilimin gölgesinde gerçekleşen toplantıda Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türk dünyasına birlik ve beraberlik çağrısı yaptı.
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı'nın açılışında yaptığı konuşmada, Türk dünyasının ortak hareket etmesinin önemine vurgu yaptı.
Erdoğan, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
"Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa, gayrılığa, ihtilafa yer yoktur. Hepimiz biriz, beraberiz, ezelden ebede kadar inşallah kardeşiz."
Ancak zirvede dikkatleri çeken en önemli gelişme, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in toplantıya katılmaması oldu.
Ankara-Bakü hattında gerilim zirveye yansıdı
Türkiye ile Azerbaycan arasında son günlerde yaşanan diplomatik gerilim, Aliyev'in Ankara'daki zirveye katılıp katılmayacağına ilişkin soru işaretlerini beraberinde getirmişti.
Azerbaycan Haber Ajansı APA, 29 Ekim Perşembe günü yayımladığı haberde Aliyev'in Türkiye'deki zirveye katılmayacağını duyurmuştu.
Azerbaycan medyasında yer alan bilgilere göre Aliyev, Bakü'de önceden planlanan program kapsamında FIFA U-15 Dünya Kupası'nın kapanış etkinliğine katılmayı tercih etti.
Erdoğan'dan Kıbrıs ve Gazze mesajı
Zirvenin açılış konuşmasında bölgesel gelişmelere de değinen Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatı'nın Kuzey Kıbrıs Türk yönetimiyle ilişkilerini ve temaslarını artırması yönündeki beklentisini dile getirdi.
İran ile bölgede yükselen tansiyonun diplomatik yollarla düşürülmesi gerektiğini belirten Erdoğan, Gazze'deki insani krize de dikkat çekti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Gazze'ye insani yardımların ulaştırılması ve bölgenin yeniden imarı için gerekli katkının bir an önce sağlanması gerektiğini vurguladı.
Orta Koridor vurgusu: Türk dünyası küresel ticaretin merkezinde olabilir
Erdoğan'ın konuşmasında öne çıkan başlıklardan biri de ekonomik iş birliği ve ulaşım koridorları oldu.
Türk dünyasının doğudan batıya uzanan güçlü bir ticaret, ulaştırma ve enerji merkezine dönüştürülebileceğini belirten Erdoğan, Trans-Hazar Doğu-Batı Orta Koridoru'nun stratejik önemine işaret etti.
Erdoğan, "Türk dünyasını doğudan batıya uzanan güçlü bir ticaret, ulaştırma ve enerji merkezine dönüştürmek bizlerin elindedir. Trans-Hazar Doğu-Batı Orta Koridoru yarının ticaretine yön verecek stratejik bir hattır" dedi.
Zirvede hangi liderler yer aldı?
Ankara'da düzenlenen zirveye Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman'ın yanı sıra Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ve Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev katıldı.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in yokluğu ise toplantının en çok konuşulan başlıklarından biri oldu.
Türkiye-Azerbaycan gerilimi nasıl başladı?
İki ülke arasındaki son gerilimin fitilini, Azerbaycan'daki okullarda uygulanmaya başlanan yeni kıyafet kuralları ateşledi.
Yeni düzenlemenin ardından bazı okullarda başörtülü öğrencilerin derslere alınmadığı yönündeki haberler Türkiye'de tepki topladı. Türkiye'den bazı üst düzey bürokratlar ve yayıncılar uygulamayı eleştirdi.
Azerbaycan yönetimi ise Türkiye'den gelen açıklamaları iç işlerine müdahale olarak değerlendirdi. Yaşanan gelişmelerin ardından 31 Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı Azerbaycan tarafından "istenmeyen kişi" ilan edilerek ülkeye girişleri yasaklandı.
Gerilimin sürdüğü 21 Ekim'de Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'i telefonla arayarak Ankara'daki zirveye davet etmişti.
Süreçte dikkat çeken bir diğer gelişme ise Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral'ın 26 Ekim'de görevinden ayrılması oldu. Saral, 13 Ekim'de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Azerbaycan'da başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının engellenmesini eleştirmişti.
Ankara'daki zirvede verilen birlik ve kardeşlik mesajlarına rağmen Aliyev'in toplantıda yer almaması, iki ülke arasındaki diplomatik gerilimin Türk dünyasının en önemli buluşmalarından birine de yansıdığı şeklinde yorumlandı.
