Spor Uzmanı ve Uzman Klinik Psikolog Doğuş Engin, siyasetin yalnızca ülkelerin yönetimi ve seçim sonuçlarıyla sınırlı olmadığını, bireylerin psikolojisi, kimlik algısı, sosyal ilişkileri ve geleceğe yönelik beklentileri üzerinde de etkili olabildiğini belirtti.

“Siyaset Psikolojisi” başlıklı değerlendirmesinde siyasi kutuplaşma, toplumsal aidiyet, güven duygusu ve gelecek kaygısı arasındaki ilişkiyi ele alan Engin, siyasi görüş farklılıklarının bazı durumlarda kişiler arasında psikolojik gerilimlere yol açabildiğini ifade etti.

Siyaset psikolojisinin bireylerin siyasi tercihlerinin yanı sıra liderlere yönelik tutumlarını, toplumsal aidiyetlerini ve siyasi olaylara verdikleri duygusal tepkileri incelediğini belirten Engin, özellikle Kıbrıs Türk toplumunda bu alandaki farkındalığın artırılması gerektiğini kaydetti.

“Siyasi görüşler kimliğin bir parçası hâline gelebiliyor”

İnsanların kendilerini yalnızca kişisel özellikleriyle değil, ait oldukları toplumsal gruplar üzerinden de tanımladığını belirten Engin, aile, kültür, sosyal çevre ve siyasi aidiyetin kimlik oluşumunda önemli rol oynadığını ifade etti.

Sosyal Kimlik Kuramı'na dikkat çeken Engin, bireylerin ait oldukları grupları benlik algılarının bir parçası olarak görebildiklerini söyledi.

Bu nedenle siyasi görüşlere yöneltilen eleştirilerin bazı kişiler tarafından doğrudan kendi kimliklerine veya değerlerine yönelik bir tehdit olarak algılanabildiğini belirten Engin, söz konusu durumun siyasi tartışmaları kişisel çatışmalara dönüştürebildiğini kaydetti.

Siyasi kutuplaşma toplumsal ilişkileri zorlaştırabiliyor

Siyasi kutuplaşmanın önemli psikolojik mekanizmalarından birinin toplumun “biz ve onlar” şeklinde değerlendirilmesi olduğunu ifade eden Engin, bireylerin kendi gruplarına daha fazla güven duyarken farklı görüşlere sahip kişilere karşı mesafeli davranabildiğini belirtti.

Engin, Jost, Baldassarri ve Druckman'ın 2022 yılında Nature Reviews Psychology dergisinde yayımlanan çalışmasına atıfta bulunarak, bireylerin mevcut inançlarını koruma ve kendi gruplarını savunma eğilimlerinin siyasi kutuplaşmada rol oynayabildiğini aktardı.

Doğrulama yanlılığının da bu süreçte etkili olabildiğine dikkat çeken Engin, insanların kendi düşüncelerini destekleyen bilgilere daha fazla önem verirken karşıt görüşleri destekleyen bilgileri daha fazla sorgulayabildiğini ifade etti.

“Siyasi farklılıklar aile ve arkadaşlık ilişkilerini etkileyebilir”

Siyasi görüş ayrılıklarının demokratik yaşamın doğal bir parçası olduğunu belirten Engin, bu farklılıkların kişisel ilişkilerin merkezine yerleşmesi durumunda iletişim sorunlarının ortaya çıkabileceğini söyledi.

Aile üyelerinin birbirlerini siyasi tercihlerine göre değerlendirmesinin, arkadaşların farklı görüşler nedeniyle iletişimlerini azaltmasının ve karşıt düşüncelere sahip kişilerle konuşmaktan kaçınmanın toplumsal ilişkileri zorlaştırabildiğini kaydetti.

Engin, önemli olanın siyasi görüş farklılığından çok bu farklılığa yüklenen psikolojik anlam olduğunu vurgulayarak, bir kişinin siyasi tercihinin onun kişiliğini veya insan olarak değerini belirlemediğini ifade etti.

Siyasi belirsizlik gelecek kaygısını artırabiliyor

Ekonomik belirsizlikler, yönetim kararları ve toplumsal gelişmelerin bireylerin güven duygusuyla yakından ilişkili olduğunu belirten Engin, kişilerin kontrol edemedikleri gelişmelere sürekli maruz kalmasının belirsizlik hissini artırabileceğini söyledi.

Siyasi gelişmelerin sürekli takip edilmesi, tartışmaların zihinde tekrar tekrar değerlendirilmesi ve geleceğe ilişkin olumsuz senaryolar oluşturulmasının bazı kişilerde stres ve kaygıyla ilişkili olabildiğini ifade etti.

Engin, Webster ve Albertson'ın 2022 yılında Annual Review of Political Science dergisinde yayımlanan çalışmasına atıfta bulunarak, siyasi tutumların oluşumunda duyguların ve bilişsel süreçlerin önemli rol oynadığını belirtti.

Siyasi gelişmelerin yalnızca mantıksal değerlendirmelerle değil, duygusal tepkilerle de yorumlandığına dikkat çekti.

“Kıbrıs'ta siyaset psikolojisini daha fazla konuşmalıyız”

Kıbrıs Türk toplumunun siyasi davranışlarının değerlendirilmesinde tarihsel deneyimlerin, toplumsal hafızanın, kültürel kimliğin ve gelecek beklentilerinin birlikte ele alınması gerektiğini vurgulayan Engin, geçmişte yaşanan olayların sonraki kuşakların dünyayı algılama biçimlerini etkileyebildiğini belirtti.

Toplumsal hafızanın yalnızca tarihsel olaylardan oluşmadığını, aile içinde aktarılan anlatılar ve ortak deneyimler yoluyla kuşaktan kuşağa taşındığını ifade eden Engin, Kıbrıs'ta siyasi aidiyetin psikolojik boyutlarının anlaşılmasının önemine dikkat çekti.

Engin, Özgür, Köprülü ve Reuchamps'ın 2019 yılında Mediterranean Politics dergisinde yayımlanan araştırmasına değinerek, Kuzey Kıbrıs'ta 300'den fazla öğrencinin kimlik algıları, Kıbrıs'a ilişkin değerlendirmeleri ve adanın geleceğine yönelik tercihlerinin incelendiğini aktardı.

Bu tür çalışmaların gençlerin kimlik algılarıyla siyasi gelecek beklentilerinin birlikte değerlendirilmesi açısından önemli olduğunu belirtti.

“Siyasi davranışlar yalnızca seçim sonuçlarıyla açıklanamaz”

Bir toplumun siyasi davranışlarının yalnızca seçim sonuçları üzerinden değerlendirilmesinin yeterli olmadığını ifade eden Engin, bireylerin siyasi tercihlerinin arkasındaki psikolojik süreçlerin de anlaşılması gerektiğini söyledi.

Engin, insanların neden belirli siyasi görüşlere yakınlık duyduklarının, farklı düşüncelere karşı neden savunmaya geçebildiklerinin ve siyasi belirsizliklerden nasıl etkilendiklerinin bilimsel açıdan incelenmesinin önemine değindi.

Siyaset psikolojisinin amacının insanları siyasi görüşlerine göre sınıflandırmak olmadığını belirten Engin, temel hedefin siyasi tercihlerin arkasındaki düşünsel ve duygusal süreçleri anlamak olduğunu kaydetti.

“Farklı siyasi görüşler birbirimizi anlamamıza engel olmamalı”

Kıbrıs'ta siyaset psikolojisine yönelik bilimsel çalışmaların artırılması ve toplumsal farkındalığın geliştirilmesi gerektiğini belirten Engin, siyasi görüş farklılıklarının toplumsal ilişkilerde ayrışmaya neden olmaması gerektiğini vurguladı.

Engin, değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi:

“Siyaseti yalnızca siyasi tercihler ve seçim sonuçları üzerinden değerlendirmek, insan davranışlarının arkasındaki psikolojik gerçekleri gözden kaçırmamıza neden olabilir. Bir toplumun düşünce biçimini, korkularını, beklentilerini ve birbirine duyduğu güveni anlamadan toplumsal davranışları bütünüyle açıklayamayız.”

Farklı düşüncelere sahip olmanın toplumsal yaşamın doğal bir parçası olduğunu belirten Engin, şöyle devam etti:

“Siyasi görüşlerimiz farklı olabilir. Ancak bu farklılıklar birbirimizi dinlememize, anlamamıza ve ortak bir gelecek için birlikte hareket etmemize engel olmamalıdır.”

Engin, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:

“Çünkü bir toplumun geleceğini anlamak için yalnızca siyasi kararlarına değil, o kararların arkasındaki insan psikolojisine de bakmamız gerekir.”