Halkın Partisi (HP) Merkez Yürütme Kurulu Üyesi ve Girne Milletvekili Adayı Yusuf Avcıoğlu, küresel ölçekte yapay zekâ yatırımlarının hızla büyüdüğüne dikkat çekerek, Kuzey Kıbrıs’ın teknoloji ekonomisinden pay alabilmesi için yeni bir yasal ve ekonomik model oluşturulması gerektiğini vurguladı.
Avcıoğlu, yazılım ve yapay zekâ girişimlerine yönelik vergi teşvikleri ile finansal teknolojilerin denetim altında geliştirilebileceği bir sistem kurulmasını önererek, Kuzey Kıbrıs’ın Doğu Akdeniz’de dijital girişimcilik merkezi hâline gelebileceğini ifade etti.
“102 milyar dolarlık pastadan Kuzey Kıbrıs neden pay almasın?”
Yatırım verileri platformu Crunchbase’in 5 Ekim 2026 tarihli üçüncü çeyrek raporuna atıfta bulunan Avcıoğlu, yapay zekâ girişimlerinin yalnızca üç ayda 102 milyar dolar yatırım aldığını belirtti.
Bu miktarın küresel risk sermayesi yatırımlarının yüzde 64’üne karşılık geldiğini ifade eden Avcıoğlu, yılın ilk çeyreğinde söz konusu oranın yüzde 80’e kadar yükseldiğini kaydetti.
Avcıoğlu, 2026 yılının ilk dokuz ayında dünya genelinde 679 milyar dolarlık risk sermayesi yatırımı gerçekleştirildiğini ve bunun aynı dönemler açısından tüm zamanların rekoru olduğunu belirterek, teknoloji sektörünün küresel ekonomide giderek daha belirleyici hâle geldiğini söyledi.
“Güney Kıbrıs fırsatı değerlendirdi”
Güney Kıbrıs’ın teknoloji yatırımlarını çekmek amacıyla önemli vergi avantajları sunduğuna dikkat çeken Avcıoğlu, 1 Ocak 2026 itibarıyla kurumlar vergisinin yüzde 15’e yükseltilmesine rağmen, fikri mülkiyet gelirlerine yönelik teşviklerin korunduğunu hatırlattı.
“IP Box” olarak bilinen uygulama sayesinde yazılım şirketlerinin belirli fikri mülkiyet kazançlarında efektif vergi oranının yaklaşık yüzde 3 seviyesinde kaldığını belirten Avcıoğlu, teşviklerin gerçek yatırım ve istihdam yaratmayı hedeflediğini söyledi.
Avcıoğlu, “Güney’deki teşvikin şartı net: Geliştirme gerçekten adada, adadaki insanlarla yapılacak. Sonuç gerçek yatırım ve gerçek istihdam” ifadelerini kullandı.
“Gençlerimiz fikirlerini hayata geçirmek için yurt dışına gidiyor”
Kuzey Kıbrıs’ta teknoloji ve yazılım girişimlerine yönelik özel bir teşvik mekanizmasının bulunmadığını savunan Avcıoğlu, bu durumun genç girişimcilerin yurt dışına yönelmesine neden olduğunu belirtti.
Üniversitelerin, yetişmiş insan kaynağının ve stratejik coğrafi konumun önemli avantajlar sunduğunu ifade eden Avcıoğlu, söz konusu potansiyelin ekonomik değere dönüştürülmesi için kapsamlı bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
Avcıoğlu, “Yetenekli gençlerimiz fikirlerini hayata geçirmek için çoğu zaman yurt dışına gitmek zorunda kalıyor. Eksik olan, sahip olduğumuz avantajları ekonomik fırsata dönüştürecek yasal çerçevedir” dedi.
Teknoloji girişimlerine yüzde 0 kurumlar vergisi önerisi
Kuzey Kıbrıs’ın teknoloji alanında yatırım çekebilmesi için iki aşamalı bir model öneren Avcıoğlu, ilk adımın dijital fikri mülkiyet ve yazılım ürünlerine yönelik güçlü vergi teşvikleri olduğunu açıkladı.
Belirli koşulları sağlayan teknoloji girişimlerine sınırlı bir süre için yüzde 0 kurumlar vergisi uygulanmasının değerlendirilebileceğini belirten Avcıoğlu, teşviklerin kapsamının kamu maliyesi, uzmanlar ve sektör temsilcileriyle birlikte belirlenmesi gerektiğini söyledi.
Önerilen modelin büyük uluslararası şirketlerden ziyade yeni kurulan girişimleri, yerel yazılım firmalarını ve küçük ve orta ölçekli teknoloji işletmelerini hedeflediğini ifade eden Avcıoğlu, OECD’nin küresel asgari vergi düzenlemesi kapsamında yıllık geliri 750 milyon euroyu aşan çok uluslu şirket gruplarının yüzde 15 asgari vergi uygulamasına tabi olduğunu hatırlattı.
“Paravan şirketlere yer olmamalı”
Vergi teşviklerinin yalnızca Kuzey Kıbrıs’ta gerçek faaliyet gösteren, burada ürün geliştiren ve yerel istihdam yaratan şirketlere uygulanması gerektiğini vurgulayan Avcıoğlu, denetim mekanizmalarının önemine dikkat çekti.
Teşviklerden yararlanacak işletmelerin e-Fatura sistemine dahil edilmesi, çalışanlarının gelir vergisi ve sosyal sigorta yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini belirten Avcıoğlu, sistemin paravan şirketlerin kurulmasına fırsat vermemesi gerektiğini söyledi.
Avcıoğlu, devletin kısa vadede belirli kurumlar vergisi gelirlerinden vazgeçmesinin, uzun vadede yeni işletmeler ve nitelikli istihdam sayesinde daha geniş bir vergi tabanı oluşturabileceğini savundu.
Yerel yatırımcıların da sermayelerinin bir bölümünü teknoloji girişimlerine yönlendirerek yeni ekonomik fırsatlardan yararlanabileceğini ifade etti.
Finansal teknolojiler için kontrollü deneme alanı önerisi
Avcıoğlu’nun ikinci önerisi ise finansal teknoloji (fintek) ve yapay zekâ girişimlerinin ürünlerini düzenleyici kurumların gözetiminde test edebileceği bir “kontrollü deneme alanı” (sandbox) oluşturulması oldu.
Bu sistem kapsamında girişimlerin ürünlerini belirli sürelerle ve sınırlı sayıda kullanıcıyla deneyebileceğini belirten Avcıoğlu, modelin Merkez Bankası ile Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Kurumu (BTHK) iş birliğinde geliştirilebileceğini söyledi.
“Sandbox, kuralları gevşetmek değil, akıllıca test etmektir” diyen Avcıoğlu, uygulamanın güçlü denetim mekanizmalarıyla desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
“Malta’nın hatalarından ders çıkarmalıyız”
Finansal teknolojiler alanında Malta örneğine değinen Avcıoğlu, ülkenin dijital finans sektöründe önemli adımlar atmasına rağmen kara paranın aklanmasıyla mücadelede yaşanan eksiklikler nedeniyle Haziran 2021’de Mali Eylem Görev Gücü’nün (FATF) gri listesine alındığını hatırlattı.
Malta’nın Haziran 2022’de listeden çıkarıldığını belirten Avcıoğlu, Kuzey Kıbrıs’ta kurulabilecek sistemin güçlü denetim ve şeffaflık ilkelerine dayanması gerektiğini söyledi.
Avcıoğlu, “Malta’nın başarısından ilham alırken hatasından da ders çıkarmalıyız” diyerek kara paranın aklanmasıyla mücadele, kimlik doğrulama, kişisel verilerin korunması ve mali şeffaflığın temel öncelikler olması gerektiğini kaydetti.
“Hedefimiz Kuzey Kıbrıs’ı Doğu Akdeniz’in dijital merkezi yapmak”
Güney Kıbrıs’ın teknoloji ekosistemiyle doğrudan rekabet etmek yerine birbirini tamamlayan ekonomik modeller geliştirilebileceğini savunan Avcıoğlu, Kuzey Kıbrıs’ın özellikle genç yazılımcılar ve yeni teknoloji girişimleri açısından cazip bir merkez hâline getirilebileceğini ifade etti.
Güney Kıbrıs’ın daha büyük ve yerleşik teknoloji şirketlerine hitap ettiğini, Kuzey Kıbrıs’ın ise yeni girişimler için başlangıç noktası olabileceğini belirten Avcıoğlu, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Gençlerimizin adadan göç etmesini engellemenin yolu belli: Onlara burada, kendi ülkelerinde küresel ölçekte iş kurabilecekleri bir ortam sunmak. Hedefimiz, Kuzey Kıbrıs’ı Doğu Akdeniz’in dijital merkezi yapmak.”
Avcıoğlu, teknoloji ekonomisine ilişkin değerlendirmelerinin devam edeceğini belirterek, yazı dizisinin bir sonraki bölümünde eğitim sistemi ve iş gücünün değişen teknolojik koşullara uyum sağlamasını amaçlayan “yeniden vasıflandırma” konularını ele alacağını açıkladı.
