Bazı fotoğraflar vardır, binlerce kelimeden daha çok şey anlatır.

Antalya'da çekilen o fotoğraf da öyle bir fotoğraftı.

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis, BM COP31 toplantısı için Türkiye'ye davet edilmişti. Salona geldi. Kapıda bekletildi. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yerini değiştirmesi beklendi. Sonra içeri alındı. Erdoğan tarafından değil, sadece BM Genel Sekreteri Antonio Guterres tarafından karşılandı.

O an yüzündeki ifadeyi gördünüz mü? Şaşkınlık, kırgınlık, biraz da öfke karışımı bir ifade.

Peki, insan sormadan edemiyor: Kapıda kalacağını bilmiyor muydu?

Elbette biliyordu. Bilmemesi mümkün mü? Hristodulidis, siyasete dün başlamadı. Kıbrıs meselesini, Türkiye'nin Kıbrıs Türkü'nü tanımayan bir lideri nasıl karşılamayacağını, Ankara'nın protokol dilini çok iyi biliyor.

Türkiye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni tanıyan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ni tanımayan bir ülke. Bunu saklamıyor. Her platformda söylüyor. "Siz benim için bir devlet başkanı değilsiniz" demenin en diplomatik yolu, işte o kapıda bekletmektir. Ne bir hakaret, ne bir kavga. Sadece net bir mesaj: "Ben seni, senin kendini gördüğün gibi görmüyorum."

Ve bu mesaj Antalya'da bir kez daha, herkesin gözü önünde verildi. Aynı karşılamada KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Erdoğan tarafından karşılandı. Hristodulidis ise Guterres tarafından. İki lider, aynı kapıda, iki farklı muamele gördü. Bu bir tesadüf değildi. Bu, Türkiye'nin Kıbrıs'a bakışının fotoğrafıydı.
Peki o zaman neden gitti?

İşte asıl düşündürücü soru bu.

Bir lider, bile bile neden kapıda kalacağı bir toplantıya gider? Neden kendisini karşılamayacak bir ülkenin davetine "evet" der?

Birincisi, belki de dünya kamuoyuna oynamak için gitti. "Bakın, ben barış için Türkiye'ye bile gittim. Onlar beni kapıda bekletti" demek için. Mağduriyet, bazen siyasette en güçlü silahtır. Kapıda bekletilmek, aslında onun için bir kayıp değil, bir kazanç olabilir. O fotoğraf, Brüksel'de, Atina'da, New York'ta "Türkiye, Rum liderine saygısızlık yaptı" diye kullanılacak.

İkincisi, belki de kendi iç siyaseti için gitti. Güney'de seçim yaklaşıyor. Hristodulidis'e "güçlü lider" imajı lazım. "Ben Türkiye'ye gittim, Guterres'le görüştüm, masada kaldım" demek, kendi seçmenine anlatacağı bir hikaye. Kapıda bekletilse bile, o masada olmak, "ben varım" demek.

Üçüncüsü, belki de gerçekten Guterres'e bir şey anlatmak için gitti. Guterres'in görev süresi bitiyor. 1 Ocak 2027'de veda edecek. Hristodulidis, son kez onun gözünün içine bakıp, "Kıbrıs'ta benim istediğim gibi bir çözüm için bana destek ol" demek istedi. Kapıda bekletilmek, o hedef için ödenecek küçük bir bedel gibi göründü belki de.

Ama Antalya'da hikaye kapıda bitmedi. Asıl ikinci perde, kapıdan sonra oynandı.

Hristodulidis, karşılanmadıktan hemen sonra Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile görüştü. Ve orada, herkesin duyacağı şekilde şikayet etti: "Cumhurbaşkanı Erdoğan beni karşılamadı."

İşte bu, onun neden gittiğini daha da net gösteriyor.

Çünkü kapıda bekletilmek bir andı, şikayet etmek ise bir stratejiydi.

Hristodulidis kapıda yaşadığını, Brüksel'e taşımak istedi. "Bakın, Türkiye beni aşağıladı, siz de bunu görün, siz de Türkiye'ye baskı yapın" demek istedi. Kapıdaki 5 dakikayı, Avrupa'nın masasında bir koz haline getirmeye çalıştı.

Peki von der Leyen ne yapabilir ki?

Von der Leyen, Türkiye'nin Hristodulidis'i neden karşılamadığını çok iyi biliyor. Türkiye'nin Güney'i tanımadığını, KKTC'yi tanıdığını, bu protokolün bir tercih değil, bir devlet politikası olduğunu da biliyor. Yani şikayet, aslında cevabı önceden bilinen bir şikayetti.

Ama yine de şikayet edildi. Çünkü siyasette bazen sonuç değil, kayıt önemlidir. "Ben şikayetimi yaptım, tarihe geçirdim" demek, bazen yeterli görülür.
İşte tam burada kaçırılmaması gereken bir şey var: Kapıda bekletilmek, aslında Kıbrıs gerçeğinin ta kendisidir.

Biz yıllardır "Kıbrıs'ta iki taraf var, iki eşit taraf" diyoruz. Güney ise "Adada tek meşru devlet benim, kuzeyde bir işgal var" diyor. İki taraf da birbirini, kendi istediği gibi görmüyor. İşte Antalya'daki o kapı, tam da bu gerçeğin kapısıydı. Hristodulidis, Türkiye'nin kapısında beklerken, aslında Kıbrıs Türkü'nün 60 yıldır beklediği “kapıda” bekledi.

Kıbrıs Türkü, yıllardır uluslararası toplantıların kapısında bekletiliyor. Davet edilmiyor, edilse de "topluluk lideri" olarak, "gözlemci" olarak, "öteki" olarak çağrılıyor. Pasaportu tanınmıyor, bayrağı asılmıyor, adı anılmıyor. Hristodulidis'in Antalya'da yaşadığı 5 dakikalık bekleyiş, Kıbrıs Türkü'nün 60 yıllık bekleyişinin küçük bir provasıydı.

Acaba o kapıda beklerken bunu düşündü mü?

"Ben şimdi 5 dakika bekledim ve çok rahatsız oldum. Peki ya Kıbrıs Türkü, 60 yıldır bu kapıda bekliyor, o ne hissediyor?" diye düşündü mü?
Sanmıyorum.

Çünkü o, kapıda bekledikten sonra gidip von der Leyen'e şikayet etmeyi seçti. Empati kurmayı değil, şikayet etmeyi seçti. "Beni de beklettiler" demeyi değil, "Beni beklettiler, beni koruyun" demeyi seçti.

Oysa Kıbrıs Türkü'nün şikayet edecek bir von der Leyen'i bile yok çoğu zaman. Onun şikayeti, yıllardır Brüksel koridorlarında duyulmuyor bile.
Çünkü siyasette empati, en zor şeydir. İnsan, kendi yaşadığı haksızlığı çok büyük görür, başkasının yaşadığı haksızlığı küçük görür.
Hristodulidis, çıktı konuştu, ezberlerini tekrarladı ama yine de Antalya'dan mutsuz ayrılacak. Mutlu olmasını kimse beklemiyordu zaten. Ama mutsuzluğu, ona bir şey öğretti mi? İşte bu önemli.

Eğer o kapıda bekletilmek ona, "Kıbrıs'ta kimse kimseyi kapıda bekletmemeli, herkes eşit oturmalı" dedirttiyse, o 5 dakika boşa gitmemiştir.
Ama eğer ona, "Bak, Türkiye bize düşman, daha çok silahlanalım, daha çok AB'ye sığınalım, daha çok şikayet edelim" dedirttiyse, o kapı, Kıbrıs'a bir kapı daha kapatmış demektir.

Kapıda kalacağını biliyordu. Bilerek gitti. Bilerek bekledi. Sonra da bilerek şikayet etti.
Şimdi soru şu: Kapıda kalmak ona bir şey öğretti mi, yoksa sadece yeni bir şikayet hikayesi mi verdi?
Çünkü Kıbrıs, artık kapıda bekletme oyunlarından da, kapıdan sonra şikayet oyunlarından da çok yoruldu.
Herkesin kapıda kaldığı, herkesin birbirini bir başkasına şikayet ettiği bir adada, kimse içeri giremiyor.
Ve içeri giremeyenler, dışarıda kavga etmeye devam ediyor.