Brezilya’da devlet başkanlığı seçiminin ikinci turunda mevcut Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva’nın rakibi Flávio Bolsonaro’yu geride bırakarak yeniden seçildiği açıklandı. Başa baş geçen yarışta Lula oyların yüzde 51,79’unu, sağcı senatör Flávio Bolsonaro ise yüzde 48,25’ini aldı. Sonuçların açıklanmasının ardından Lula destekçileri Sao Paulo başta olmak üzere birçok kentte kutlamalara başladı.
Brezilya Yüksek Seçim Kurulunun açıkladığı sonuçlara göre, 80 yaşındaki solcu lider Lula da Silva, 45 yaşındaki sağcı rakibi Flávio Bolsonaro karşısında seçimi kazandı. Yaklaşık 160 milyon kayıtlı seçmenin bulunduğu ülkede yarışın sonucu, siyasi dengeler açısından belirleyici oldu.
Bu sonuçla Lula, yeniden devlet başkanlığı görevini üstlenmeye hak kazandı. Seçim sonuçlarının kesinleşmesiyle birlikte destekçileri sokaklara çıkarak zaferi kutladı.
İlk turun ardından dengeler değişti
Flávio Bolsonaro, 4 Ekim’de düzenlenen ilk tur oylamada en yüksek oyu alarak ikinci tur öncesinde yarışın favorilerinden biri olarak görülüyordu. İlk turda elenen adayların bir bölümünün sağ seçmene hitap etmesi de Bolsonaro’nun ikinci turdaki şansını artıran etkenler arasında değerlendiriliyordu.
Flávio Bolsonaro, 2022 seçimlerini kaybeden eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu. Jair Bolsonaro, darbe planlamak suçundan 27 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.
Brezilya’daki seçimler, yalnızca ülkenin iç siyaseti açısından değil, Latin Amerika’daki genel siyasi yönelim bakımından da önem taşıyordu. Bölgedeki birçok ülkede sağcı liderlerin iktidara gelmesi, Brezilya’daki yarışın sonucunu daha da kritik hale getirdi. Lula’nın zaferi, ülkenin mevcut siyasi çizgisini koruması açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirildi.
Lula’dan ABD’ye seçimlere müdahale suçlaması
Seçim sürecinde ABD ile Brezilya yönetimi arasında da gerilim yaşandı. ABD Başkanı Donald Trump, ilk tur sonuçlarını “çok büyük” bir zafer olarak nitelendirirken Lula yönetimi Washington’ı Brezilya seçimlerine müdahale etmekle suçladı. ABD tarafı ise bu iddiaları temelsiz olarak değerlendirdi.
İlk turun ardından Lula destekçileri, ikinci turda katılımı artırmak ve seçmenleri harekete geçirmek amacıyla geniş çaplı mitingler düzenledi.
Lula, 24 Ekim Cumartesi günü Rio de Janeiro’daki Copacabana Plajı’nda düzenlenen mitingde seçimin bir egemenlik meselesi olduğunu vurguladı. Seçmenlerin Brezilya bayrağını öpen bir liderle Amerikan bayrağını öpen bir lider arasında tercih yapacağını söyleyen Lula, ülkenin bağımsız karar alma hakkına dikkat çekti.
Seçimi kazanacağına inandığını belirten Lula, halkın değişim istediğini ancak geriye gitmek yerine ilerlemeyi tercih ettiğini savundu.
Luiz Inácio Lula da Silva kimdir?
Luiz Inácio Lula da Silva, 27 Ekim 1945’te Brezilya’nın kuzeydoğusundaki Pernambuco eyaletine bağlı Garanhuns kentinde dünyaya geldi. İşçi sınıfından gelen Lula, siyasi kariyerinden önce metal işçiliği yaptı ve sendikal faaliyetlerde bulundu. Gençlik yıllarında kuru temizleme işinde çalıştı ve ayakkabı boyacılığı yaptı.
Lula, 1980 yılında İşçi Partisinin (PT) kurucuları arasında yer aldı. 1987 ve 1991 yıllarında Sao Paulo’dan federal meclise seçildi. İlk kez 1989’da devlet başkanlığına aday oldu ancak seçimleri kazanamadı.
Dört başarısız girişimin ardından 2002 yılında devlet başkanı seçilen Lula, 2003’te göreve başladı. İlk başkanlık döneminde yoksulluğun azaltılması ve sosyal eşitsizliklerin giderilmesi amacıyla çeşitli sosyal yardım programlarını hayata geçirdi. 2006 seçimlerinde oyların yüzde 60’ından fazlasını alarak ikinci kez seçildi.
2010 yılında Time dergisi tarafından dünyanın en etkili 100 kişisi arasında gösterilen Lula, aynı yıl gırtlak kanseri nedeniyle tedavi gördü.
Siyasi kariyerinin en zorlu dönemlerinden birini ise yolsuzluk soruşturmaları sırasında yaşadı. 2018’de tutuklanarak hapse giren Lula’nın aynı yıl yapılacak devlet başkanlığı seçimlerine katılması engellendi. Kasım 2019’da, 580 gün cezaevinde kaldıktan sonra serbest bırakıldı.
Mart 2021’de Brezilya Federal Yüksek Mahkemesinden bir yargıcın mahkûmiyet kararlarını bozmasının ardından siyasi haklarını yeniden kazanan Lula, 2022 yılında İşçi Partisinin adayı olarak devlet başkanlığı yarışına geri döndü.
Uzun yıllara yayılan siyasi kariyeri, işçi hakları ve sosyal politikalar üzerine kurulu söylemiyle öne çıkan Lula, son seçim zaferiyle Brezilya siyasetindeki etkisini sürdürdü.
