Kanal T’de yayımlanan Pınar Gözek ile Sabah Baskısı programına konuk olan Fizyoterapist Gülistan Ekin, kas ve iskelet sistemi rahatsızlıkları, fizik tedavi, egzersiz, reformer pilates ve sağlıklı yaşam konusunda değerlendirmelerde bulundu.
Günlük yaşamda karşılaşılan ağrıların çoğu zaman önemsenmediğini belirten Ekin, insanların ağrıyla yaşamaya alışmasının ilerleyen dönemlerde kronik sorunlara yol açabileceğini söyledi.
Özellikle bel, boyun, sırt ve omuz ağrılarının erken dönemde değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Ekin, yalnızca fizik tedavi uygulamalarıyla yetinilmemesi, kas güçlendirme egzersizlerinin de yaşamın bir parçası haline getirilmesi gerektiğini ifade etti.
“Ağrıları normalleştirmememiz gerekiyor”
Boyun, omuz, sırt ve bel ağrılarının en sık karşılaştıkları şikâyetler arasında bulunduğunu belirten Ekin, ağrıların günlük yaşamı etkilemeye başladığı noktada mutlaka uzman değerlendirmesine başvurulması gerektiğini söyledi.
Ekin, “Günlük yaşamımızda çok ağrılarımız oluyor. Ve aslında bunlara alışıyoruz ve normalleştiriyoruz. Bu ağrılar normalleştirilmemesi gereken ağrılar.” dedi.
Hastaların öncelikle hangi hareketleri yapmakta zorlandıklarını değerlendirdiklerini belirten Ekin, şikâyetlerin niteliğine göre fizik tedavi veya kas güçlendirme programları hazırladıklarını kaydetti.
Omzunu belirli bir seviyenin üzerine kaldıramayan kişilerin dahi sağlık kuruluşlarına başvurmayı geciktirebildiğini ifade eden Ekin, bunun zaman içerisinde hareket kısıtlılığını artırabileceği uyarısında bulundu.
“Ağrıları erteledikçe çözümü de uzuyor”
Ağrıların erken dönemde değerlendirilmesinin tedavi süreci açısından önemli olduğunu belirten Ekin, ihmal edilen rahatsızlıkların kronikleşebileceğini söyledi.
Kasların uzun süre kullanılmaması veya yeterince güçlendirilmemesi durumunda zayıflayabileceğini anlatan Ekin, bunun kaybedilen hareket kabiliyetinin yeniden kazanılmasını zorlaştırabileceğini belirtti.
Ekin, “İlk başta fark ettiniz o ağrıyı, bize geldiğiniz an biz onu daha kısa sürede çözebiliyoruz. Ama ne kadar çok bunu ertelerseniz onun çözümü de uzuyor.” ifadelerini kullandı.
Rahatsızlıkların ertelenmesinin maddi ve manevi açıdan daha ağır sonuçlara neden olabileceğini belirten Ekin, özellikle bel fıtığı bulunan kişilerin sağlık durumlarını ihmal etmemesi gerektiğini vurguladı.
“Bel fıtığında her zaman ameliyat gerekmeyebilir”
Bel fıtığı tedavisinde erken müdahalenin önemine değinen Ekin, uygun hastalarda fizik tedavi ve kas güçlendirme egzersizleriyle ameliyat ihtiyacının ertelenebileceğini veya bazı durumlarda önlenebileceğini söyledi.
Fıtık tanısı alan kişilerin günlük yaşamlarında omurgayı zorlayan hareketlerden kaçınması gerektiğini belirten Ekin, gerekli önlemler alınmadığında rahatsızlığın ilerleyebileceğini ifade etti.
Ekin, hastaların tanı aldıktan sonra doktorlarının önerileri doğrultusunda hareket etmelerinin ve uygun rehabilitasyon programlarına katılmalarının önemine dikkat çekti.
“Fizik tedavi tek başına yeterli değil, kaslar güçlendirilmeli”
Fizik tedavi sonrasında ağrıların azalmasının tedavinin tamamen sona erdiği anlamına gelmediğini belirten Ekin, iyileşmenin sürdürülebilmesi için kasların güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Fizik tedavi, elektroterapi, manuel terapi ve klinik masaj gibi uygulamalarla ağrıların hafifletilebildiğini anlatan Ekin, bu yöntemlerin ardından kontrollü egzersizlere geçilmesi gerektiğini kaydetti.
Ekin, “Fizik tedavi sizi o anlık evet rahatlatır, kaslarınızı, ağrılarınızı azaltır. Ama siz kaslarınızı güçlendirmediğiniz sürece ve yeteri kadar o esnekliği ona sağlamadığınız sürece o ağrıları tekrar tekrar günlük yaşamınızda yaşayacaksınız.” dedi.
Yalnızca belirli sayıda fizik tedavi seansı almanın her hasta için kalıcı çözüm anlamına gelmediğini ifade eden Ekin, tedavi sonrasında kişiye özel egzersiz programlarının uygulanması gerektiğini vurguladı.
“Egzersiz, su içmek ve yemek yemek gibi bir ihtiyaçtır”
Düzenli egzersizin yalnızca sağlık sorunu yaşayan kişiler için değil, herkes için önemli olduğunu belirten Ekin, hareketli yaşamın alışkanlık haline getirilmesini önerdi.
Egzersizin zorunluluk olarak görülmemesi gerektiğini ifade eden Ekin, “İçtiğiniz su gibi, yediğiniz yemek gibi bu bir ihtiyaçtır. Vücudunuzun, kaslarınızın da nefes almaya ihtiyacı var ve onları da kuvvetlendirip aynı zamanda esnetmeliyiz, rahatlatmalıyız.” dedi.
Spor yapmak için mutlaka ağır ekipmanlara ihtiyaç duyulmadığını belirten Ekin, kişinin fiziksel kapasitesine uygun kontrollü hareketlerle de kasların güçlendirilebileceğini anlattı.
“Masa başında çalışanlar her yarım saatte bir hareket etsin”
Bilgisayar başında uzun süre çalışan kişilerin kas ve iskelet sistemi rahatsızlıklarına karşı dikkatli olması gerektiğini belirten Ekin, aynı pozisyonda uzun süre kalmanın kasları yorabileceğini söyledi.
Doğru oturma pozisyonunda bile saatlerce hareketsiz kalmanın sağlıklı olmadığını vurgulayan Ekin, masa başında çalışanların düzenli aralıklarla hareket etmesini önerdi.
Ekin, “Lütfen yarım saatte bir kalkın, en azından masanızın etrafında şöyle bir dolaşın. Lavaboya gidin. Orada yapabilecekleri çok kolay sırt egzersizleri var.” ifadelerini kullandı.
Oturulan yerde yapılabilecek basit omuz ve sırt egzersizlerinin de faydalı olabileceğini kaydeden Ekin, hareketin günlük çalışma düzeninin bir parçası olması gerektiğini belirtti.
Reformer pilates kasları güçlendirirken duruşu da destekleyebilir
Reformer pilatesin kontrollü hareket ve direnç sistemine dayalı bir egzersiz yöntemi olduğunu anlatan Ekin, daha önce spor yapmamış kişiler ve sakatlık sonrasında egzersiz yapması uygun görülen bireyler için bir seçenek olabileceğini söyledi.
Bu yöntemin kasları güçlendirme, esnekliği artırma ve duruşu destekleme açısından yarar sağlayabileceğini belirten Ekin, egzersizlerin kişinin sağlık durumuna göre planlanması gerektiğini vurguladı.
Masa başında çalışanlarda ve öğrencilerde duruş bozukluklarıyla sık karşılaşıldığını ifade eden Ekin, uygun egzersizlerin bu sorunların azaltılmasına katkı sağlayabileceğini kaydetti.
“Her hareket herkese uygun değil”
Egzersiz programlarının uzman kişiler tarafından hazırlanmasının önemine dikkat çeken Ekin, özellikle kısa süreli eğitimlerle egzersiz eğitmenliği yapan kişilere karşı dikkatli olunması gerektiğini söyledi.
Kişilerin yaşlarının, kas kuvvetlerinin, hareket kapasitelerinin ve mevcut rahatsızlıklarının farklı olduğunu belirten Ekin, herkesin aynı egzersiz programını uygulamasının doğru olmadığını ifade etti.
Ekin, “Her kişinin ihtiyacı ve aslında yaşı, sağlık durumu çok farklı. Ve biz kişiye özel olarak zaten o egzersizleri planlıyoruz. Yani herkese aynı hareketler yapılmaması gerekiyor.” dedi.
Özellikle bel fıtığı, boyun fıtığı ve boyun düzleşmesi bulunan kişilerin egzersiz yaparken dikkatli olmaları gerektiğini vurgulayan Ekin, bilinçsiz uygulamaların mevcut rahatsızlıkları ağırlaştırabileceği uyarısında bulundu.
“İnternetten gördüğünüz her egzersizi yapmayın”
Sosyal medyada paylaşılan egzersiz videolarına ilişkin de uyarılarda bulunan Ekin, sağlık sorunu yaşayan kişilerin internette gördükleri hareketleri bilinçsizce uygulamaması gerektiğini belirtti.
Bir kişiye iyi gelen egzersizin başka bir kişide aynı etkiyi göstermeyebileceğini söyleyen Ekin, hareketlere başlamadan önce sağlık kontrolünden geçilmesini önerdi.
Ekin, “Lütfen internetten açmayın o videoları ve her hareket size göre değil. Öncelikle bir bilen insana gidin, bir sağlık kontrollerinizi yaptırın.” dedi.
Fizyoterapi değerlendirmelerinde duruş analizi, kas kısalıkları ve kas kuvvetinin incelendiğini belirten Ekin, egzersiz programlarının bu değerlendirmeler doğrultusunda hazırlandığını ifade etti.
“Yürüyüş faydalı ama tek başına yeterli olmayabilir”
Yürüyüşün sağlıklı yaşam açısından önemli olduğunu belirten Ekin, bunun belirli kas gruplarını güçlendirmeye yönelik egzersizlerin yerini her zaman tutmayabileceğini söyledi.
Özellikle bel ağrısı bulunan kişilerin karın, kalça ve merkez bölge kaslarını da güçlendirmesi gerektiğini ifade eden Ekin, günlük hareketlilik ile planlı egzersiz arasındaki farka dikkat çekti.
Ekin, “Bizim söylediğimiz egzersiz direkt spesifik olarak kası güçlendirmeye yönelik egzersizler.” dedi.
Ev işleriyle uğraşmanın veya gün boyunca hareket halinde olmanın belirli kas gruplarına yönelik egzersizlerle aynı anlama gelmediğini belirten Ekin, ev tipi yürüyüş bantları ve kondisyon bisikletlerinin de kişinin sağlık durumuna uygun seçilmesi gerektiğini kaydetti.
Özellikle bel ve diz rahatsızlığı bulunan kişilerin bu ekipmanları kullanmadan önce uzman görüşü almasını önerdi.
“Ameliyat oldum, her şey bitti diye düşünmeyin”
Ameliyat geçiren kişilerin rehabilitasyon sürecini ihmal etmemesi gerektiğini belirten Ekin, ameliyat sonrası hareketsizliğin kaslarda zayıflamaya yol açabileceğini söyledi.
Cerrahi müdahalenin mevcut sağlık sorununu gidermesine rağmen kasların yeniden güçlendirilmesine ihtiyaç duyulabileceğini ifade eden Ekin, iyileşme sürecinde kontrollü egzersizin önemine dikkat çekti.
Ekin, “Ameliyat oldum, her şey çözüldü, bu bir mucize değil.” diyerek ameliyat sonrasında da uygun rehabilitasyon programlarının sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.
“Gençler spora yöneliyor ama bilinçli hareket etmeli”
Gençlerin spora ve vücut geliştirmeye artan ilgisini olumlu değerlendiren Ekin, bilinçsiz ağırlık çalışmalarının sakatlanmalara yol açabileceği uyarısında bulundu.
Spor salonlarında bazı gençlerin yeterli ısınma ve hazırlık yapmadan ağır ağırlıklarla çalışmaya başladığını belirten Ekin, bunun kas ve eklem yaralanmalarına neden olabileceğini söyledi.
Daha önce spor salonunda çalıştığı dönemde omuz çıkığı yaşayan bir danışanla karşılaştığını anlatan Ekin, egzersizlerde ağırlıktan çok hareketin doğru yapılmasının önemli olduğunu vurguladı.
Ekin, “Burada ağırlık önemli değil. Ya da hareketin sayısı önemli değil. Hareketin kalitesi önemli.” dedi.
Gençlere düşük ağırlıklarla başlamalarını, hareketleri kontrollü yapmalarını ve antrenman yoğunluğunu kademeli olarak artırmalarını tavsiye etti.
“Protein tozlarında aşırıya kaçılmamalı”
Programda gençler arasında yaygınlaşan protein tozu kullanımına da değinen Ekin, protein takviyelerinin bilinçsiz ve aşırı kullanımından kaçınılması gerektiğini söyledi.
Protein ihtiyacının beslenme yoluyla yeterince karşılanamadığı durumlar olabileceğini belirten Ekin, takviyelerin normal beslenmenin yerini almaması gerektiğini ifade etti.
Vücut geliştirme amacıyla kullanılan bazı enjeksiyon uygulamalarına da karşı çıkan Ekin, kısa sürede fiziksel değişim elde etme isteğinin sağlık açısından riskli davranışlara yol açabileceğini belirtti.
Ekin, sağlıklı ve sürdürülebilir fiziksel gelişimin zaman aldığını belirterek dengeli beslenme ve düzenli antrenmanın önemine dikkat çekti.
“Kasların da dinlenmeye ihtiyacı var”
Her gün yoğun kuvvet antrenmanı yapmanın doğru olmadığını belirten Ekin, kas gelişimi için dinlenmenin de egzersiz kadar önemli olduğunu söyledi.
Reformer pilates çalışmalarında genellikle haftada üç seans önerdiğini ifade eden Ekin, bu sayının kişinin fiziksel kapasitesine göre değişebileceğini belirtti.
Ekin, “Kası dinlendirmeniz gerekiyor. Yani sürekli kuvvetlendirme antrenmanı her gün yapılmaz. Çünkü kas dinlenmezse ve o gerekli besinini de almazsa kas gelişmez.” ifadelerini kullandı.
Yoğun antrenmanların ardından dinlenme veya hafif yürüyüş gibi aktivitelerle devam edilebileceğini belirten Ekin, sporun kısa süreli bir heves olarak değil, sürdürülebilir bir yaşam alışkanlığı olarak görülmesi gerektiğini vurguladı.
“Hareketi hayatınızın bir parçası haline getirin”
Düzenli egzersizin yalnızca ağrıların azaltılması için değil, kasların güçlendirilmesi, duruşun desteklenmesi ve sakatlanma riskinin azaltılması açısından da önemli olduğunu belirten Ekin, herkesin kendi sağlık durumuna ve fiziksel kapasitesine uygun egzersiz yapması gerektiğini söyledi.
Özellikle mevcut rahatsızlığı bulunan kişilerin uzman kontrolünde hareket etmesi çağrısında bulunan Ekin, sağlıklı yaşamın temelinde bilinçli hareket, düzenli egzersiz ve kasların güçlendirilmesinin bulunduğunu vurguladı.
Ekin, vatandaşlardan ağrılarını ihmal etmemelerini ve hareketi günlük yaşamlarının ayrılmaz bir parçası haline getirmelerini istedi.
