Kıbrıs'ta çözüm treni yıllardır aynı istasyonda beklerken, iki lider nihayet iki kapıcık açmak için ortak bir düdük çalmayı başardı. Ancak tren hâlâ yerinden kıpırdamıyor, yolcular ise ne zaman hareket edeceğini bilmeden peronda bekliyor!

Erhürman ile Hristodulidis'in Holguin'in diplomatik çabaları sonucunda Akıncılar-Limya ve Kambo-Gemikonağı geçiş noktaları üzerinde uzlaşması elbette olumlu bir adımdır. Ne var ki yıllardır kilitli duran çözüm kapısının önünde iki küçük pencere açmak, karanlık koridoru aydınlatmaya yeter mi?

Kuşkusuz her yeni geçiş noktası, iki toplum arasındaki duvarlardan bir tuğlanın daha sökülmesi demektir. Ancak duvarın birkaç tuğlasını sökmekle, insanları birbirinden ayıran siyasi ve ekonomik engeller ortadan kalkmıyor!

Üstelik mesele yalnızca kapıların sayısı değil, hangi kapıların kimin hayatını kolaylaştırdığıdır. Halkın günlük yaşamına dokunmayan bir kapı, diplomasi vitrininde parlayan ama toplumun cebine ve sofrasına yansımayan bir süsten öteye geçemez.

Örneğin Lefkoşa'daki araçlı geçişlerin kolaylaştırılması, seyrüsefer engellerinin kaldırılması ve ticareti canlandıracak yeni geçiş alternatiflerinin oluşturulması çok daha geniş bir toplumsal ve ekonomik etki yaratabilir. Çünkü gerçek güven, liderlerin tokalaştığı masalarda değil, insanların birbirine rahatça ulaşabildiği yollarda filizlenir.

Madalyonun kuzey yüzünde ise Sayın Erhürman'ın metodoloji ısrarı duruyor. Müzakere masasının nasıl kurulacağı elbette önemlidir; ancak masanın ayaklarını ölçmekle uğraşırken üzerine konulacak barış dosyasını unutmak da ayrı bir çıkmazdır!

Müzakerelerin başlamasını belirli yöntemsel güvencelere bağlamak anlaşılabilir bir yaklaşımdır. Fakat metodoloji, çözüm yolculuğunun pusulası olmaktan çıkıp hareket etmemenin gerekçesine dönüşürse, pusulaya bakmaktan yola çıkamayan bir kaptanın durumuna düşülmez mi?

Üstelik iki geçiş noktası üzerinde uzlaşılabilmesi, yöntem tartışmaları sürerken de somut ilerleme sağlanabileceğini gösteriyor. Öyleyse aynı esneklik neden daha kapsamlı güven artırıcı önlemlere ve çözüm sürecine taşınamasın?

Madalyonun güney yüzünde ise Sayın Hristodulidis'in çözüm söylemleriyle somut açılımlar arasındaki mesafe dikkat çekiyor. Barıştan söz ederken karşılıklı bağımlılığı güçlendirecek adımlarda yeterince cesur davranmamak, kapıyı açık gösterip eşiğine görünmez bir barikat yerleştirmeye benzemiyor mu?

Çözüm iradesi yalnızca uluslararası kürsülerde tekrarlanan iyi niyet cümleleriyle ölçülemez. Gerçek samimiyet, siyasi konfor alanından çıkabilmek ve karşı tarafın günlük yaşamını kolaylaştıracak adımlara da cesaretle yaklaşabilmektir.

Dolayısıyla kuzeyde metodolojiyi siyasi bir kalkana, güneyde ise çözüm söylemini diplomatik bir vitrinin süsüne dönüştürme riski bulunuyor. Biri kapının nasıl açılacağını tartışırken diğeri anahtarın kimde olacağını sorguluyorsa, kapının önünde bekleyen halkın sabrı daha ne kadar sınanacak?

İki liderin de kendi toplumlarına haklılıklarını anlatmakta gösterdikleri mahareti, ortak gelecek inşa etmekte gösterip göstermedikleri asıl sınavdır. Çünkü diplomasi, karşı tarafı suçlama yarışında birinci gelme sanatı değil, birlikte çıkış yolu bulabilme becerisidir.

Holguin'in çabalarıyla ortaya çıkan iki kapılık uzlaşma, bu nedenle hem bir fırsat hem de siyasi iradenin sınırlarını gösteren bir turnusol kâğıdıdır. Eğer bu küçük adım daha büyük açılımların başlangıcı olmazsa, diplomatik başarı diye sunulan gelişme kısa sürede yeni bir hayal kırıklığının tabelasına dönüşebilir.

Asıl tehlike, iki liderin de küçük kazanımları büyük başarı gibi pazarlayarak çözüm konusundaki siyasi sorumluluklarını gölgede bırakmasıdır. Zira diplomatik fotoğraflarda gülümsemek kolay, o fotoğrafın dışındaki sorunlara çözüm üretmek zordur!

Kıbrıs'ın ihtiyacı, iki taraftan birinin haklılığını tescilleyecek yeni bir tartışma değil, iki toplumun hayatını kolaylaştıracak ortak bir iradedir. Barış, bir tarafın diğerine açtığı lütuf kapısı değil, her iki toplumun birlikte inşa edeceği ortak bir geleceğin girişidir.

Elbette iki kapıcık açılsın, hatta mümkünse daha fazlası açılsın! Ancak unutulmasın ki kapı açmak başka, o kapıdan barışa yürümek bambaşka bir siyasi cesaret gerektirir.

Sonuçta Kıbrıs'ta sorun kapıların azlığı değil, kapıları açacak siyasi cesaretin kıtlığıdır.

Ve asıl soru şudur: İki lider gerçekten barışa giden yolu mu açıyor, yoksa çözümün kapısına yeni birer bekçi mi dikiyor?