Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği (KTTB), 8 Kasım Dünya Radyoloji Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, görüntüleme yöntemlerinin doğru ve bilinçli kullanılmasının hasta güvenliği, erken tanı ve sağlık hizmetlerinin etkinliği açısından önemine dikkat çekti.
Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği Genel Sekreteri ve Radyoloji Uzmanı Dr. Sinem Şığıt İkiz tarafından Yönetim Kurulu adına yapılan açıklamada, radyolojinin hastalıkların erken tanısı, tedavinin planlanması ve hasta takibinde sağlık hizmetlerinin temel bileşenlerinden biri olduğu vurgulandı.
Açıklamada, daha fazla tetkik yapılmasının her zaman daha iyi sağlık hizmeti anlamına gelmediği belirtilerek, her görüntüleme incelemesinin belirli bir klinik soruya yanıt vermesi ve hastanın tanı, tedavi veya takip sürecine katkı sağlaması gerektiği ifade edildi. Gereksiz tetkiklerden kaçınmanın, hastaları önlenebilir risklerden koruyan sorumlu hekimlik yaklaşımının önemli bir parçası olduğu kaydedildi.
Doğru görüntüleme yönteminin seçilmesinde hastanın şikâyetleri, muayene bulguları, ön tanısı ve önceki incelemelerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğine işaret edilen açıklamada; radyasyon maruziyeti, kontrast madde gereksinimi, yaş ve gebelik olasılığı gibi kişiye özgü faktörlerin de dikkate alınması gerektiği belirtildi. Klinik soruya yeterli yanıt verebilecek durumlarda radyasyon içermeyen yöntemlerin değerlendirilmesi çağrısı yapıldı.
Tetkiki isteyen hekim ile radyoloji uzmanı arasındaki iletişim ve iş birliğinin önemine de dikkat çekilen açıklamada, ön tanının ve yanıtlanması beklenen klinik sorunun açıkça paylaşılmasının uygun inceleme ve protokol seçimini kolaylaştıracağı, gereksiz tekrarların önüne geçeceği ifade edildi.
"Cihaz yatırımları personel ve teknik destekle birlikte planlanmalı"
Açıklamada, nitelikli ve sürdürülebilir radyoloji hizmetinin yalnızca cihaz satın almakla sağlanamayacağı vurgulandı. Cihazların koruyucu bakımlarının, kalite kontrollerinin, zamanında onarımlarının, yedek parça ve teknik servis desteğinin de yatırımın ayrılmaz parçaları olduğu belirtildi.
Bunun yanında, görüntüleme işlemlerini güvenli ve doğru teknikle gerçekleştirecek yeterli sayıda eğitimli radyoloji teknikeri ve teknisyeni ile görüntüleri değerlendirecek ve zamanında raporlayacak radyoloji uzmanlarının bulunmasının hizmet sürekliliği açısından zorunlu olduğu kaydedildi.
Kamu sağlık kuruluşlarında cihaz arızaları, personel yetersizliği ve raporlama gecikmelerinin hizmet kesintilerine yol açabildiğine işaret edilen açıklamada, çevre hastane ve sağlık merkezlerinde bakım ve onarım eksikliği veya personel yetersizliği nedeniyle kullanılamayan cihazların hastaların merkez hastanelere yönlendirilmesine neden olduğu belirtildi.
Bu durumun merkez hastanelerdeki çekim ve raporlama yükünü artırdığı, randevu sürelerini uzattığı ve gerçekten ihtiyaç duyan hastaların sağlık hizmetlerine erişimini zorlaştırdığı ifade edildi.
KTTB, gerekli incelemelerin uygun merkezlerde, zamanında ve nitelikli biçimde yapılmasının kurumlar arası ve yurt içi/yurt dışı sevkleri azaltabileceğini, hastaların ve yakınlarının ulaşım, zaman ve maliyet yükünü hafifletebileceğini belirtti. Ancak tıbben gerekli sevklerin zamanında yapılmasının her koşulda güvence altında tutulması gerektiğinin de altı çizildi.
Kanıta dayalı tarama programları vurgusu
Koruyucu sağlık hizmetlerinin yalnızca hastalıkları önlemek ve erken tanı sağlamakla sınırlı olmadığı, kişileri gereksiz tıbbi işlemlerin olası zararlarından korumayı da kapsadığı belirtilen açıklamada, bilimsel kanıta dayalı, uygun yaş ve risk gruplarına yönelik tarama programlarının önemine dikkat çekildi.
Gerekli tarama ve tanısal incelemelerin zamanında yapılmasının desteklenmesi, tıbbi gereklilik taşımayan gelişigüzel tetkiklerden ise kaçınılması gerektiği ifade edildi.
Görüntüleme hizmetlerinin doğru kullanımının toplumsal bir sorumluluk olduğu vurgulanan açıklamada, gereksiz incelemelerin azaltılmasının sağlık çalışanlarının zamanının, cihaz kapasitesinin ve kamusal kaynakların toplumun gerçek sağlık ihtiyaçlarına yönlendirilmesine katkı sağlayacağı belirtildi.
Tabipler Birliği, koruyucu sağlık hizmetlerinin ve birinci basamağın güçlendirilmesi, kanıta dayalı tarama programlarının geliştirilmesi, görüntüleme rehberlerinin kullanılması ve hekimler arası iş birliğinin desteklenmesi çağrısında bulundu. Önceki incelemelere erişimi sağlayan sistemlerin geliştirilmesi ve toplumun tetkiklerin yararları ile olası riskleri konusunda doğru bilgilendirilmesinin de önem taşıdığı kaydedildi.
Açıklama, toplum sağlığına emek veren tüm radyoloji uzmanlarının, radyoloji tekniker ve teknisyenlerinin ve radyoloji hizmetlerinde görev alan sağlık çalışanlarının Dünya Radyoloji Günü'nün kutlanmasıyla sona erdi.
