ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 19 Kasım Perşembe günü Çin’in Şıncın (Shenzhen) kentinde ilk kez üçlü zirvede bir araya gelecek.

Çin Dışişleri Bakanlığı, görüşmenin 18-19 Kasım tarihlerinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Liderler Zirvesi kapsamında gerçekleştirileceğini doğruladı.

Daha önce Beyaz Saray ve Kremlin tarafından da duyurulan toplantı, dünyanın üç büyük nükleer gücünün liderlerini aynı masada buluşturacak.

Nükleer silahlar ve İran savaşı gündemde

Beyaz Saray’dan yapılan açıklamaya göre Trump, üçlü görüşmede nükleer silahların azaltılması ve İran’daki savaşı gündeme getirmeyi planlıyor.

Ukrayna savaşının toplantıda ele alınıp alınmayacağı ise henüz netlik kazanmadı.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, liderlerin dünya barışının korunması ve büyük güçler arasındaki stratejik istikrar konularında görüş alışverişinde bulunacağını belirtti.

Pekin yönetimi, zirvenin gündemine ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapmadı.

Nükleer silahların sınırlandırılması masada olacak

ABD ile Rusya arasındaki nükleer silahların sınırlandırılmasına yönelik New START anlaşmasının Şubat 2026’da sona ermesinin ardından, yeni bir silah kontrolü düzenlemesi yapılması konusu uluslararası gündemdeki önemini koruyor.

Trump yönetimi, yalnızca Washington ve Moskova’yı kapsayan bir düzenleme yerine Çin’in de dahil olacağı yeni bir anlaşma üzerinde duruyor.

ABD ve Rusya'nın nükleer cephaneliklerinde ayrı ayrı 5 binden fazla savaş başlığı bulunurken, Çin'in 600'ün üzerinde nükleer savaş başlığına sahip olduğu tahmin ediliyor.

Ancak Çin yönetimi, ABD ve Rusya'nın çok daha büyük nükleer cephaneliklerini azaltmadan kendisinin aynı kapsamda müzakerelere katılmasına mesafeli yaklaşıyor.

ABD'li yetkililere göre görüşmede nükleer silahların azaltılması konusu gündeme gelecek ancak zirveden hemen bir anlaşma çıkması beklenmiyor.

Ukrayna savaşının görüşülüp görüşülmeyeceği belirsiz

Üçlü zirvenin Rusya-Ukrayna savaşı üzerindeki olası etkileri de uluslararası kamuoyunda tartışılıyor.

Rusya'nın Ukrayna konusundaki taleplerini gündeme getirebileceği değerlendirilirken, ABD tarafının önceliğinin İran ve nükleer silahların azaltılması olduğu belirtiliyor.

Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier, Şi Cinping'in Ukrayna konusunun üçlü zirvede ele alınmasına ilişkin çekincelerini dile getirdiğini aktardı.

Steinmeier'in açıklamasına göre Çin lideri, Ukrayna savaşının Avrupa'yı ilgilendiren bir mesele olduğunu ve Avrupalıların da müzakere masasında bulunması gerektiğini ifade etti.

Şi ve Putin 40'tan fazla kez görüştü

Çin ve Rusya liderleri arasındaki yakın ilişkiler de zirvenin dikkat çeken unsurları arasında bulunuyor.

Şi Cinping ve Vladimir Putin, Şi'nin 2013 yılında devlet başkanlığı görevine gelmesinden bu yana 40'tan fazla kez bir araya geldi.

Trump ve Putin ise daha önce çeşitli görüşmeler gerçekleştirdi. İkilinin son yüz yüze teması Ağustos 2025'te ABD'nin Alaska eyaletinde gerçekleşti.

Trump'ın Çin ve Rusya ile ilişkilerinde izlediği politika, üçlü zirvenin uluslararası dengeler üzerindeki olası etkilerine ilişkin tartışmaları da beraberinde getiriyor.

Tarihi zirveye “Yeni Yalta” benzetmesi

Trump, Putin ve Şi'nin ilk kez üçlü zirvede buluşacak olması, toplantının 1945 yılında düzenlenen Yalta Konferansı ile karşılaştırılmasına yol açtı.

İkinci Dünya Savaşı'nın son döneminde ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt, İngiltere Başbakanı Winston Churchill ve Sovyetler Birliği lideri Josef Stalin'in katıldığı Yalta Konferansı'nda savaş sonrası Avrupa'nın düzenine ilişkin kararlar ele alınmıştı.

Şıncın'daki görüşmenin de büyük güçlerin uluslararası güvenlik ve siyasi dengeler konusunda ortak kararlar alabileceği bir platforma dönüşüp dönüşmeyeceği tartışılıyor.

Özellikle Ukrayna ve Tayvan gibi doğrudan temsil edilmeyen tarafların çıkarlarının nasıl ele alınacağı, zirveye ilişkin tartışmalar arasında yer alıyor.

Gözler 19 Kasım'daki toplantıda

Çin Dışişleri Bakanlığı, zirvenin büyük güçler arasındaki iletişimin güçlendirilmesi ve uluslararası istikrarın desteklenmesi açısından önemli olduğunu belirtti.

Üç ülkenin liderlerinin ilk kez aynı masada buluşacağı görüşmenin, nükleer silahların kontrolü ve küresel güvenlik konularında yeni bir diplomatik sürecin başlangıcı olup olmayacağı merak ediliyor.

Zirve, 19 Kasım Perşembe günü Şıncın kentinde gerçekleştirilecek.