Türkiye Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, iklim riskleri ve krizlerine karşı hazırlıklı olmak için bilimsel verilerden ve dijital teknolojilerden yararlanmanın, üreticilerin bilgiye erişimini artırmanın ve uluslararası iş birliğini güçlendirmenin gerekli olduğunu belirtti.

Yumaklı, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) katıldı.

Konferans kapsamında gerçekleştirilen “Baskı Altındaki Gıda Sistemleri: İlk Adımdan İtibaren Dayanıklılığın Güçlendirilmesi” başlıklı oturumda konuşan Yumaklı, “Baskı Altındaki Kırsal Tedarik Zincirleri Raporu”nun tanıtımı öncesinde değerlendirmelerde bulundu.

COP31'in gıda güvenliği ile iklim eylemi arasındaki bağı güçlendirmesine ve ortak çözümler geliştirilmesine katkı sunmasını diledi.

“Gıda sistemleri çok boyutlu risklerle karşı karşıya”

Gıda sistemlerinin iklim değişikliğinin etkileri, artan sıcaklıklar, kuraklık, sel ve diğer aşırı hava olayları gibi risklerle karşı karşıya olduğunu belirten Yumaklı, şu ifadeleri kullandı:

“Dünyamız su kıtlığı, biyolojik çeşitlilik kaybı, jeopolitik gerilimler, ticarette yaşanan aksamalar ve girdi maliyetlerindeki dalgalanmalar gibi çok boyutlu risklerle karşı karşıyadır. Bu riskler yalnızca üretimi değil, hasat sonrası süreçleri, depolamayı, taşımacılığı, pazarlara erişimi ve tüketicilerin gıdaya ulaşabilirliğini de etkilemektedir. Şokların etkisi, özellikle küçük ölçekli üreticiler ve kırılgan topluluklar üzerinde daha ağır hissedilmektedir. Bu nedenle, dayanıklılığı yalnızca krizlere müdahale kapasitesi olarak değil, riskleri önceden öngörme, etkilerini azaltma ve hızla toparlanma becerisi olarak ele almalıyız. Su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi, iklime uyumlu üretim uygulamaları, tarımsal üretim planlaması, erken uyarı ve risk yönetimi mekanizmaları, güçlü kırsal altyapı ve etkin bilgi paylaşımı, bu yaklaşımın temel unsurlarıdır.”

“Amacımız doğal kaynakları gelecek nesillere aktarabilmek”

Krizler yaşanmadan önce hazırlıklı olmanın önemini vurgulayan Yumaklı, üreticilerin dayanıklılığının suya erişim, uygun maliyetli girdiler, finansman, sigorta imkânları ve pazarlara güvenilir bağlantılar gibi önceden atılacak adımlarla güçlendirilebileceğini söyledi.

Bu unsurlar bir araya geldiğinde gıda üreticilerinin krizlere karşı daha dirençli hale geleceğini ifade eden Yumaklı, şöyle devam etti:

“İklim risklerine karşı hazırlıklı olmak için bilimsel verilerden ve dijital teknolojilerden yararlanmayı, üreticilerimizin bilgiye ve uygun araçlara erişimini güçlendirmeyi ve kamu kurumları, araştırma kuruluşları, özel sektör ile uluslararası ortaklar arasındaki işbirliğini geliştirmeyi gerekli görüyoruz. Amacımız, üretimin devamlılığını ve çiftçilerimizin geçim kaynaklarını korurken doğal kaynakları gelecek nesillere aktarabilmektir.”

“Gıda arzının sürekliliğini güçlendiren adımları çoğaltmalıyız”

COP zirvelerinin ortak hedefler belirlenmesi açısından önemli olduğunu vurgulayan Yumaklı, “COP31'in işbirliği ve uygulama yaklaşımı, taahhütleri sahada uygulanabilir çözümlere dönüştürmek, iklim finansmanını ihtiyaç duyulan alanlara yönlendirmek ve ülkeler arasında bilgi ile deneyim paylaşımını hızlandırmak bakımından değer taşımaktadır.” dedi.

Dayanıklı gıda sistemlerinin oluşturulmasının bütün tarafların ortak sorumluluğu olduğunu belirten Yumaklı, şu değerlendirmede bulundu:

“Hiçbir ülke bu sınamaları tek başına aşamaz. IFAD (BM Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu) ve diğer uluslararası ortaklarımızla birlikte, üreticileri destekleyen, doğal kaynakları koruyan ve krizler karşısında gıda arzının sürekliliğini güçlendiren somut adımları çoğaltmalıyız. Bu düşüncelerle raporun lansmanının verimli tartışmalara ve güçlü ortaklıklara vesile olmasını diliyor, emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.”

İklim yatırımları tarımsal gelir kayıplarını azaltabilir

Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD) Başkanı Alvaro Lario da iklim değişikliği ve piyasa dalgalanmalarına karşı kırsal toplulukların dayanıklılığını artırmak için finansman, girdi desteği ve pazara erişim imkânlarının birlikte sunulması gerektiğini söyledi.

Lario, COP31 kapsamında tanıtılan raporun, bütünleşik destek yaklaşımının iklim ve piyasa kaynaklı krizlerin eş zamanlı yaşandığı durumlarda net tarımsal gelir kayıplarının yaklaşık beşte birini önleyebildiğini ortaya koyduğunu bildirdi.

Küçük ölçekli tarımsal yatırımların toplam iklim finansmanının yüzde 1'inden daha azını aldığına dikkat çeken Lario, şunları kaydetti:

“İklim değişikliğine uyum yatırımları, toplam yatırım portföyümüzün yarısından fazlasını oluşturuyor. Örneğin Türkiye'de bir havza geliştirme projesi kapsamında finansman, güneş enerjisiyle çalışan sulama sistemleri, daha iyi işleme imkanları ve pazara erişimin güçlendirilmesi gibi unsurları bir araya getirerek nasıl birlikte çalışabileceğimizi görüyoruz. Proje, yaklaşık 25 bin hanenin gelirini yüzde 41, verimliliğini ise yüzde 50'den fazla artırdı. Üreticiler, kırsal işletmeler ve yerel topluluklar ihtiyaç duydukları kaynaklara, pazarlara ve hizmetlere sahip olduğunda elde edilen sonuçlar dayanıklılığın çok ötesine geçiyor. Gıda güvenliğini güçlendirerek, istihdam yaratarak ve kırsal büyümeyi destekleyerek daha dayanıklı ekonomiler oluşturmak için kolektif olarak böyle çalışabiliriz.”