İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ekonomik ve stratejik iş birliklerinin Kıbrıs sorunundaki müzakere sürecine bağlanmaması çağrısında bulundu.
İKV'den yapılan açıklamaya göre Zeytinoğlu, Rum basınında yer alan ve Türkiye-AB Gümrük Birliği'nin güncellenmesi, Türkiye'nin “Made in Europe” kapsamına alınması ile Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) programına katılımının Kıbrıs müzakerelerinde ilerleme sağlanması şartına bağlanabileceği yönündeki iddiaları değerlendirdi.
Söz konusu konuların Türkiye ile AB ilişkileri açısından önemli olduğunu belirten Zeytinoğlu, ekonomik ve stratejik iş birliklerinin Kıbrıs sorunuyla ilişkilendirilmesine karşı çıktı.
“Gümrük Birliği'nin güncellenmesine 10 yıldır başlanamadı”
Türkiye-AB Gümrük Birliği'nin güncellenmesinin uzun süredir gündemde olduğunu belirten Zeytinoğlu, mevcut yapıda yıllar içerisinde çeşitli sorunların biriktiğini söyledi.
Güncelleme sürecinin hem Türkiye hem de AB açısından fayda sağlayacağını ifade eden Zeytinoğlu, buna rağmen müzakerelerin başlatılamadığını vurguladı.
Zeytinoğlu, “10 yıldır birçok sorunun birikmesine ve gerek AB gerekse Türkiye için fayda sağlayacak bir süreç olmasına rağmen Gümrük Birliği'nin güncellenmesine başlanamadı” dedi.
“Made in Europe kriteri Türkiye için önemli”
Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan Sanayi Hızlandırma Yasası taslağına değinen Zeytinoğlu, düzenlemenin otomotiv, kimya, batarya ve yeşil enerji gibi stratejik sektörleri kapsadığını belirtti.
Taslağa göre kamu alımları ve devlet teşviklerinden yararlanılabilmesi için AB'de üretilmiş olma şartının gündeme geldiğini söyleyen Zeytinoğlu, “Made in Europe” tanımının kapsamının Türkiye açısından önem taşıdığını ifade etti.
Fransa ve Almanya arasındaki uzlaşıya göre Avrupa Ekonomik Alanı ülkeleri ile Birleşik Krallık'ın bu tanıma dahil olabileceğini belirten Zeytinoğlu, Türkiye'de üretilen elektrikli ve hibrit araçların ise kapsam dışında bırakıldığını kaydetti.
Zeytinoğlu, bu konunun da Kıbrıs müzakerelerinde ilerleme sağlanması şartına bağlanabileceği yönünde haberler bulunduğunu söyledi.
SAFE programı da gündemde
Türkiye'nin AB'nin savunma projelerine finansman sağlamak amacıyla oluşturduğu SAFE mekanizmasına başvuruda bulunduğunu ancak programa dahil edilmediğini belirten Zeytinoğlu, konunun Kıbrıs müzakereleriyle ilişkilendirilebileceğine yönelik iddiaların gündeme geldiğini ifade etti.
Zeytinoğlu, Gümrük Birliği, sanayi politikaları ve savunma iş birliklerinin Türkiye-AB ilişkilerinin önemli başlıkları arasında bulunduğunu belirterek bu alanlardaki gelişmelerin Kıbrıs müzakerelerine bağlı hale getirilmemesi gerektiğini savundu.
“Etik ve stratejik açıdan kabul edilemez”
Türkiye ile AB arasındaki ilişkilerin geliştirilmesini sağlayacak konuların Kıbrıs sorunuyla ilişkilendirilmesine tepki gösteren Zeytinoğlu, bu yaklaşımın AB'nin Türkiye ile ilişkilerini dar bir çerçevede değerlendirdiğini gösterdiğini ileri sürdü.
Zeytinoğlu, şu ifadeleri kullandı:
“Gerek etik gerekse stratejik sebeplerle kabul edilemez. Türkiye ve AB için somut fayda üretecek ve ilişkilerin gelişmesini engelleyen sorunları çözecek bu konuların, Kıbrıs'ta başlaması öngörülen, sonucu belirsiz bir sürece bağlanması uluslararası ilişkilerin ciddiyetine uygun değildir.”
Zeytinoğlu, “Türkiye-AB Gümrük Birliği güncellemesi ve 'Made in Europe' kriteri konuları Kıbrıs meselesiyle ilişkilendirilmemeli” dedi.
Kıbrıs müzakerelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu
Kıbrıs sorunundaki gelişmeleri de değerlendiren Zeytinoğlu, görüşmelerin yeniden başlaması beklentisinin adadaki mevcut siyasi koşullarla uyuşmadığını savundu.
KKTC'nin varlığını ve Kıbrıs Türk halkının siyasi eşitliğini reddeden yaklaşımların başarılı olamayacağını ileri süren Zeytinoğlu, müzakerelerde bu konuların dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
“Crans-Montana sürecinin tekrarlanması sonuç getirmez”
Geçmişte Crans-Montana'da gerçekleştirilen Kıbrıs müzakerelerine değinen Zeytinoğlu, görüşmelerin sonuçsuz kalmasından Rum tarafını sorumlu tuttu.
Rum tarafının söz konusu süreçte samimi bir çözüm iradesi ortaya koymadığını savunan Zeytinoğlu, benzer bir müzakere modelinin yeniden uygulanmasının olumlu sonuç vereceğine inanmadığını belirtti.
Zeytinoğlu, “Yine aynı sürecin başlatılmasının sonuç üreteceği veya Kıbrıs'ın geleceği için olumlu olacağını düşünmek abesle iştigaldir” ifadelerini kullandı.
“Adada iki farklı devlet ve halkın varlığı tanınmalı”
Kıbrıs sorununda iki devletli yaklaşımı savunan Zeytinoğlu, Avrupa Birliği ve uluslararası toplumun adadaki mevcut siyasi yapıya ilişkin tutumunu değiştirmesi gerektiğini ifade etti.
Zeytinoğlu, “Artık AB ve uluslararası toplum için adada iki farklı devlet ve halkın varlığını tanımanın zamanı gelmiştir” dedi.
Türkiye ile AB arasındaki ekonomik ve stratejik ilişkilerin geliştirilmesi gerektiğini vurgulayan Zeytinoğlu, Gümrük Birliği'nin güncellenmesi, “Made in Europe” kriterleri ve SAFE programının Kıbrıs müzakerelerinin seyrinden bağımsız olarak değerlendirilmesi çağrısını yineledi.






