Avrupa Birliği’nin (AB), Türkiye’nin Kıbrıs sorunu konusunda iş birliği yapması halinde Gümrük Birliği anlaşmasının güncellenmesini değerlendirmeye hazır olduğu bildirildi.
Cyprus Mail’in edindiği bilgilere göre Brüksel, Türkiye’nin Kıbrıs sorununa ilişkin müzakerelerin yeniden başlamasına ve ardından çözüm çabalarına aktif biçimde katkı koyması durumunda, 1996’da yürürlüğe giren Gümrük Birliği anlaşmasını değiştirmeyi gündemine alabilecek.
Türkiye, Gümrük Birliği anlaşmasının güncellenmesini istiyor
Türkiye’nin hâlihazırda AB ile bir Gümrük Birliği anlaşması bulunuyor. Ancak AB üyesi olmadığı için bu birlikten tam anlamıyla yararlanamıyor.
Mevcut düzenlemeye göre, AB’nin üçüncü ülkelerle imzaladığı ticaret anlaşmaları kapsamında söz konusu ülkelerden Türkiye’ye yapılan ithalatta gümrük vergisi uygulanmazken, aynı ülkeler Türkiye’den gelen ürünlere gümrük vergisi uygulamayı sürdürebiliyor.
Bu durum nedeniyle Ankara, uzun süredir Gümrük Birliği anlaşmasının yeniden düzenlenmesini ya da AB’nin 27 üyesi ve Monako’nun sahip olduğu Gümrük Birliği’ne tam katılım sağlamayı talep ediyor.
Fidan: “Türkiye-AB ilişkileri tek bir ülke tarafından rehin alınıyor”
Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, nisan ayında Avusturya Dışişleri Bakanı Beate Meinl-Reisinger ile düzenlediği ortak basın toplantısında, Türkiye’nin AB ile ilişkilerinde daha iyi koşullar elde etmesi gerektiğini dile getirmişti.
Türkiye’nin sunabileceği jeostratejik, jeopolitik ve jeoekonomik katkılara dikkat çeken Fidan, üyelik sürecinin neden ilerlemediğini sorgulamıştı. Türkiye’nin üyelik koşullarını yerine getirmeden AB’ye alınmasını hiçbir zaman talep etmediğini de vurgulamıştı.
Fidan, Türkiye ile AB arasındaki ilişkilerin “tek bir ülke tarafından rehin alındığını” söyleyerek mevcut sistemin yarattığı sorunlara dikkat çekmişti.
AB içerisinde karar alma süreçlerinde bazı çelişkiler bulunduğunu belirten Fidan, 27 üye ülkeden 26’sının yaklaşık 400 milyon insanı temsil etmesine rağmen, nüfusu bir milyonun altında olan tek bir ülkenin itirazının kararların alınmasını engelleyebildiğini ifade etmişti.
Fidan, bu durumun Türkiye ile AB arasındaki ilişkilerde de geçerli olduğunu belirterek yaklaşık 500 milyon insanı kapsayan bir yapının tek bir ülkenin tutumu nedeniyle ilerleyemediğini söylemişti.
Şubat ayında yaptığı bir başka açıklamada ise Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği gibi konularda ilerleme sağlanabilmesi için Kıbrıs Cumhuriyeti gibi bazı AB üyelerinin çekincelerinin giderilmesi gerektiğini belirtmişti.
Almanya’dan Gümrük Birliği’nin güncellenmesine destek
AB içerisinde Türkiye ile Gümrük Birliği anlaşmasının güncellenmesini destekleyen görüşler de bulunuyor.
Bu yöndeki çağrılardan biri, Almanya’nın 16 eyaletinin temsil edildiği Federal Konsey’in (Bundesrat) Başkanı Hendrik Wüst’ten gelmişti.
Almanya’nın sanayi merkezlerinden Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinin Başbakanı da olan Wüst, hiçbir bölgenin Türkiye ile kendi eyaleti kadar yakın sosyal ve ekonomik ilişkilere sahip olmadığını söylemişti.
Türkiye ile mevcut ilişkilerin korunması ve geliştirilmesi gerektiğini belirten Wüst, bunun için AB-Türkiye Gümrük Birliği’nin reformdan geçirilmesi ve vize işlemlerinin iyileştirilmesi gerektiğini ifade etmişti.
Kos: “Bazı AB ülkeleri Gümrük Birliği’nin güncellenmesini istiyor”
AB Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos da geçen hafta Avrupa Parlamentosu Dış İlişkiler Komitesi’nde (AFET) Türkiye hakkındaki yıllık raporu sunarken, bazı AB ülkelerinin Gümrük Birliği’nin güncellenmesine açıkça ilgi gösterdiğini açıklamıştı.
Rum yönetiminden Gümrük Birliği’nin güncellenmesine itiraz
Öte yandan Türkiye ile Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ihtimaline karşı çıkan görüşler de bulunuyor.
Rum Yönetimi Hükümet Sözcüsü Konstantinos Letymbiotis, nisan ayında yaptığı açıklamada, Türkiye’nin AB ile ilişkilerinde ilerleme sağlayamamasının nedenlerini kendi tutumunda araması gerektiğini söylemişti.
Kıbrıslı Avrupa Parlamentosu üyesi Loucas Fourlas (DİSİ) da aynı ay Gümrük Birliği’nin geliştirilmesine yönelik görüşmeleri eleştirerek bu yönde verilen mesajın “yanlış ve tehlikeli” olduğunu ifade etmişti.
