Rusya ile Avrupa ülkeleri arasında Ukrayna savaşı ve Avrupa’nın güvenlik mimarisine ilişkin görüş ayrılıkları sürerken, Kremlin’den Avrupa’ya yönelik yeni bir açıklama geldi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Avrupa Birliği’nin barış konusunda istekli olmaması halinde Moskova’nın “güce başvurmak” zorunda kalabileceğini söyledi.
Rus haber ajansı TASS’ın aktardığına göre Peskov, 15 Kasım’da yaptığı açıklamada, Avrupa’nın Rusya ile ilişkilerde diyalog kurmaya yönelik somut bir irade ortaya koymadığını belirtti. Peskov’un açıklaması, Avrupa tarafından Dublin’de düzenlenen zirvede görevlendirilen müzakerecilerin henüz Rusya ile temasa geçmediğine ilişkin haberlerin ardından geldi.
Moskova’nın ilişkilerdeki kopuşun sorumlusu olmadığını savunan Kremlin, Avrupa ülkelerinin diyalogdan uzaklaştığını ileri sürdü. Peskov, Rusya’nın Avrupalı temsilcilerle görüşmeye hazır olduğunu ancak bunun için karşı tarafın gerçek niyetini ortaya koyması ve yetkili temsilciler görevlendirmesi gerektiğini ifade etti.
Peskov, Avrupa’nın barış sürecine katkı sunmaya hazır olup olmadığının anlaşılmasının ardından Ukrayna meselesinin çözümü için daha geniş kapsamlı bir diyalog başlatılması konusunda karar alınabileceğini kaydetti.
RUSYA’NIN GÜVENLİK TALEPLERİ GÜNDEMDE
İngiltere merkezli UnHerd yayınında yer alan değerlendirmede, Almanya, Fransa ve İngiltere’nin Rusya ile müzakerelerde mevcut tutumlarını koruması halinde anlaşmaya varılmasının zorlaşabileceği belirtildi.
Yayında, Moskova’nın temel talepleri arasında Ukrayna’nın tarafsız statüsü ve ülke topraklarında Batılı askerlerin konuşlandırılmamasının bulunduğu ifade edildi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in danışmanı Yuriy Uşakov da Avrupa ülkelerinin Ukrayna görüşmelerine dahil olmak istediğini ancak öncelikle savaş mı yoksa barış mı istediklerine karar vermeleri gerektiğini savundu. Uşakov, Avrupa’nın bugüne kadarki somut adımlarının çatışmanın uzamasına katkı sağladığını ileri sürdü.
Ukraynalı siyaset bilimci Ruslan Bortnik ise Avrupa Birliği, İngiltere ve Ukrayna’nın NATO merkezli mevcut güvenlik sistemini değiştirmek yerine modernize etmeyi amaçladığını belirtti. Bortnik, Rusya’nın ise mevcut sistemde sınırlı değişiklikler yerine yeni bir Avrupa güvenlik düzeni kurulmasını istediğini ifade etti.
AVRUPA’DA RUSYA İLE DİYALOG ÇAĞRILARI
İngiltere’nin eski Ortak İstihbarat Komitesi Başkanı Simon Gass da Avrupa’nın Rusya ile müzakereleri artırması gerektiğini savundu.
Financial Times’ta yayımlanan değerlendirmesinde Gass, NATO ülkelerinin savaş hazırlıklarına ayırdıkları çabayı savaşın önlenmesine de yöneltmeleri gerektiğini belirtti. Soğuk Savaş sonrasında oluşturulan silah kontrol mekanizmalarının büyük ölçüde işlevsiz kaldığını ve Rusya ile askeri-sivil iletişim kanallarının neredeyse tamamen kesildiğini kaydeden Gass, tarafların birbirlerinin niyetlerini yanlış yorumlama riskinin arttığı uyarısında bulundu.
Gass, Avrupa’nın çatışmayı tırmandırabilecek söylemlerden uzaklaşması, müzakere fırsatlarını değerlendirmesi ve krizlerin yönetimi için yeni mekanizmalar oluşturması gerektiğini ifade etti.
MOSKOVA, NATO’NUN GENİŞLEMESİNE KARŞI GÜVENCE İSTİYOR
Rusya’nın Avrupa güvenlik mimarisine ilişkin talepleri arasında NATO’nun daha fazla genişlememesi ve Ukrayna’nın ittifaka katılmaması yönünde hukuki güvence verilmesi bulunuyor.
Moskovski Komsomolets gazetesinde yayımlanan değerlendirmede, Rusya’nın Aralık 2021’de ABD ve NATO’ya sunduğu güvenlik önerilerinin yeniden gündeme geldiği belirtildi. Bu talepler arasında NATO’nun Ukrayna, Doğu Avrupa, Güney Kafkasya ve Orta Asya’daki askeri faaliyetlerinin sınırlandırılması ile ittifakın asker ve askeri üslerinin 1997 yılındaki konuşlanma düzenine döndürülmesi de yer aldı.
Aynı değerlendirmede, Rusya’nın Ukrayna’nın Avrupa Birliği üyeliğine, Kiev’in AB’nin ortak savunma politikalarına katılmaması şartıyla karşı çıkmayabileceği ileri sürüldü. Moskova’nın Fransa ve İngiltere’nin nükleer silahlarının diğer Avrupa ülkelerini savunmak amacıyla kullanılmasına yönelik düzenlemelerin de sınırlandırılmasını istediği aktarıldı.
AVRUPA ÜLKELERİNİN UKRAYNA’YA DESTEĞİNDE FARKLILIKLAR
Rus basınında yer alan değerlendirmelerde, Avrupa ülkelerinin Ukrayna’ya askeri ve mali destek konusunda farklı tutumlar sergilediği öne sürüldü.
Bu kapsamda Polonya’nın Ukrayna için ABD’den silah alımına yönelik yeni kaynak sağlayamayacağını açıkladığı, Bulgaristan’ın ise yeni bütçe kaynağı ayırma veya askeri stoklarından silah gönderme niyetinde olmadığı yönündeki açıklamalara yer verildi.
Rusya’nın Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Daimi Temsilcisi Dmitriy Polanskiy de Avrupa ülkelerinin Ukrayna politikasında değişim yaşandığını savundu. Polanskiy, Avrupa’nın önce Ukrayna’nın zaferini hedefleyen, ardından ülkenin güçlü müzakere pozisyonuna ulaşmasını savunan söylemlerinin yerini artık Ukrayna’nın savaşı kaybetmemesini sağlamaya yönelik bir yaklaşıma bıraktığını ileri sürdü.






