Türkiye'de sosyal medya kullanımına yönelik yeni düzenleme yürürlüğe girdi. 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya platformlarında hesap açması yasaklanırken, 15-18 yaş arasındaki kullanıcılar için de çeşitli kısıtlamalar getirildi. Mevcut hesapların yaş doğrulama işlemlerini ise en geç 31 Mart 2027 tarihine kadar tamamlaması gerekiyor.
Sosyal medya kullanımında çocukların korunmasını hedefleyen yeni düzenleme, 10 Ekim tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle hayata geçirildi. Yönetmelik kapsamında sosyal medya platformlarına yaş doğrulama, çocuklara yönelik güvenlik önlemleri ve içerik denetimi konusunda yeni yükümlülükler getirildi.
15 Yaş Altındaki Çocuklar Sosyal Medya Hesabı Açamayacak
Yeni düzenlemeye göre sosyal medya platformları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Bu kapsamda 15 yaşından küçük kullanıcıların yeni hesap açma talepleri reddedilecek. Mevcut hesapları bulunan ve yaşının 15'in altında olduğu tespit edilen kullanıcıların hesapları ise kapatılacak.
Yaş doğrulama işlemleri, e-Devlet üzerinden oluşturulacak dijital belirteç aracılığıyla gerçekleştirilecek. Kullanıcılar, e-Devlet sistemine giriş yaparak yaş grubunu doğrulayan dijital kodu alacak ve bu kodu hesap açmak istedikleri sosyal medya platformuna iletecek.
15-18 Yaş Arasındaki Kullanıcılara Özel Kısıtlamalar
Düzenleme yalnızca 15 yaş altındaki çocukları kapsamıyor. 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış kullanıcılar da sosyal medya platformlarını çocuklara yönelik özel güvenlik kuralları çerçevesinde kullanabilecek.
Bu yaş grubundaki kullanıcılar için getirilen başlıca kısıtlamalar şöyle:
-Hesaplar varsayılan olarak gizli olacak.
-Canlı yayın açılmasına izin verilmeyecek.
-Kişiselleştirilmiş reklam gösterilmeyecek.
-Sonsuz kaydırma gibi bağımlılığı teşvik edebilecek özellikler sınırlandırılacak.
-Çocuklara yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj gönderilebilecek.
-Takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılar tarafından görüntülenemeyecek.
-Bakan Göktaş'ın açıklamasına göre ekran kaydı ve ekran görüntüsü alma gibi özelliklere de kısıtlama getirilecek.
-Mesajlarda görüldü bilgisi kapalı olacak.
-Yaş Doğrulaması Sadece Hesap Açarken Yapılmayacak
Yeni sistemde yaş kontrolü yalnızca ilk hesap oluşturma aşamasıyla sınırlı kalmayacak. Sosyal medya platformları, kendi teknolojik yöntemlerini kullanarak hizmet süresince kullanıcıların yaşlarını tahmin etmeye ve gerekli kontrolleri yapmaya devam edecek.
Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığına ilişkin şüphe oluşması durumunda platform, hesabı geçici olarak askıya alabilecek. Ardından kullanıcı yeniden e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapmaya yönlendirilecek.
Böylece hem hesap açılışında hem de kullanım sürecinde devamlılığı olan bir yaş doğrulama mekanizması uygulanacak.
Mevcut Hesaplar İçin Son Tarih 31 Mart 2027
Düzenlemenin uygulanmasında sosyal medya platformlarına geçiş süreci için süre tanındı. Geçici hüküm kapsamında platformların yeni sisteme uyum sağlaması ve mevcut kullanıcıların yaş doğrulama süreçlerini tamamlaması için 31 Mart 2027 tarihine kadar süre verildi.
Bu tarihten sonra yaş doğrulama sisteminin tam olarak uygulanması bekleniyor. Yaşının 15'in altında olduğu belirlenen kullanıcıların mevcut hesapları da kapatılacak.
Yaş Doğrulama İşlemi Nasıl Yapılacak?
Yaş doğrulama işlemi için kullanıcıların e-Devlet üzerinden dijital belirteç oluşturması gerekecek. İşlem aşamaları ise şöyle:
Kullanıcı, turkiye.gov.tr adresinden veya resmî e-Devlet mobil uygulamasından sisteme giriş yapacak.
Siber Güvenlik Başkanlığının ilgili hizmeti üzerinden yaş doğrulama belirteci oluşturacak.
Oluşturulan dijital belirteç, hesap açılacak sosyal medya platformuna iletilecek.
Platform, belirtecin geçerliliğini kontrol ederek kullanıcının yaş grubunu doğrulayacak.
Dijital belirteç, kullanıcının doğum tarihini veya kimlik bilgilerini doğrudan paylaşmadan yalnızca 15 yaşını doldurup doldurmadığını ve 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığını gösterecek.
Siber Güvenlik Başkanlığından Sahte Mesaj ve Bağlantı Uyarısı
Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı, yaş doğrulama sürecini fırsata çevirmek isteyen dolandırıcılara karşı vatandaşları uyardı.
Yapılan açıklamada, yaş doğrulama işlemlerinde yalnızca turkiye.gov.tr adresinin veya resmî e-Devlet mobil uygulamasının kullanılması gerektiği vurgulandı. Sosyal medya platformlarının resmî uygulamaları üzerinden yapılan bildirimler ve yetkili kurumların duyuruları dışındaki mesajlara itibar edilmemesi istendi.
Ayrıca üçüncü taraf uygulamalar veya kişiler tarafından gönderilen bağlantılara tıklanmaması gerektiği belirtilerek şu uyarılara yer verildi:
-e-Devlet şifresi ve SMS doğrulama kodları kimseyle paylaşılmamalı.
-Banka ve kredi kartı bilgileri hiçbir kişi veya platforma verilmemeli.
-Telefonla arayarak ya da mesaj göndererek yaş doğrulama bahanesiyle ücret talep edenlere dikkat edilmeli.
-Sahte internet siteleri üzerinden kişisel bilgi ve hesap şifresi isteyen bağlantılardan uzak durulmalı.
Yetkililer, yaş doğrulama işleminin yalnızca resmî kanallar üzerinden gerçekleştirilmesinin kişisel verilerin güvenliği açısından büyük önem taşıdığını hatırlattı.
