Uluslararası Üroloji Araştırmaları Derneği (International Urological Research Society-IURES) 2026 Kongre Başkanı Prof. Dr. Burak Turna, prostat kanseri cerrahisinde yapay zekâ teknolojilerinin gelişmesi ve yeni nesil robotik cerrahi sistemlerinin kullanıma girmesinin, cerrahın tümörün yerleşimini ve çevresindeki kritik anatomik yapılarla ilişkisini daha ayrıntılı değerlendirmesine olanak sağlayabildiğini belirtti.

AA muhabirine açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Turna, prostat kanserinin erkeklerde en sık görülen kanserlerden biri olduğunu ve hastalığın klinik özelliklerinin kişiden kişiye değişebildiğini söyledi.

Prostat kanserinin tanı ve tedavisinde hastanın yaşı, yaşam beklentisi, tümörün evresi, derecesi, risk grubu ve genel sağlık durumunun birlikte değerlendirilmesi gerektiğini aktaran Turna, tedavi kararının bu bilgiler doğrultusunda kişiselleştirilmesinin önemini vurguladı.

Özellikle ailesinde prostat kanseri öyküsü bulunan erkeklerde riskin artabildiğini belirten Turna, uygun yaş ve risk grubundaki kişilerin düzenli hekim değerlendirmesinden geçmesinin önem taşıdığını ifade etti.

Prostat kanserinin erken evrelerde çoğunlukla belirti vermeyebildiğine dikkat çeken Turna, idrar yapmada güçlük, idrar akımında zayıflama, gece sık idrara çıkma veya idrarı tam boşaltamama hissi gibi şikâyetlerin yalnızca prostat kanserine özgü olmadığını, iyi huylu prostat büyümesi gibi başka hastalıklarda da görülebildiğini söyledi.

Turna, prostat kanseri tedavisinde temel amacın kanseri kontrol altına almanın yanı sıra hastanın yaşam kalitesini mümkün olduğunca korumak olduğunu belirterek, “Tedavi seçiminde onkolojik güvenlik temel önceliktir. Bunun yanında, uygun hastalarda idrar kontrolü ve cinsel fonksiyon gibi yaşam kalitesini etkileyen fonksiyonların korunması da cerrahi planlamanın önemli hedeflerinden biridir.” dedi.

Yapay zekâ cerrahın karar verme sürecini destekliyor

Yapay zekâ teknolojilerinin ürolojide giderek daha fazla kullanılmaya başlandığını belirten Turna, bu sistemlerin cerrahın yerini almak yerine görüntülerin değerlendirilmesi, cerrahi planlama ve karar destek süreçlerinde hekime yardımcı olan teknolojiler olarak görülmesi gerektiğini vurguladı.

Turna, “Prostat kanseri cerrahisinde yapay zekâ teknolojilerinin gelişmesi ve yeni nesil robotik cerrahi sistemlerinin kullanıma girmesi, cerrahın tümörün yerleşimini ve çevresindeki kritik anatomik yapıların ilişkisini daha ayrıntılı değerlendirmesine olanak sağlayabiliyor. Bu teknolojiler, uygun hastalarda daha hassas ve kişiselleştirilmiş bir cerrahi yaklaşımın geliştirilmesine katkı sunuyor.” ifadelerini kullandı.

Özellikle organla sınırlı prostat kanserinde cerrahinin temel hedeflerinden birinin kanserli dokunun onkolojik prensiplere uygun şekilde çıkarılması olduğunu belirten Turna, idrar kontrolü ve cinsel fonksiyonlarla ilişkili anatomik yapıların mümkün olduğunca korunmasının da önem taşıdığını söyledi.

Robotik cerrahinin sağladığı avantajlara değinen Turna, şunları kaydetti:

“Robotik cerrahi, cerraha üç boyutlu ve yüksek çözünürlüklü görüntüleme altında çalışabilme imkanı sunuyor. Robotik sistemlerin hareket kabiliyeti ve hassas cerrahi enstrümanları, özellikle prostat çevresindeki kritik anatomik yapıların diseksiyonunda cerrahın kontrolünü artırabiliyor. Ancak bu teknolojilerin başarısında cerrahın deneyimi, doğru hasta seçimi ve uygun cerrahi planlama temel belirleyicilerdir.”

Robotik cerrahi iyileşme sürecine katkı sağlayabiliyor

Robotik cerrahinin açık cerrahiye kıyasla daha küçük kesilerle uygulanmasının ameliyat sonrası iyileşme sürecine katkı sağlayabildiğini aktaran Turna, hastaların genellikle daha erken hareket edebildiğini ve günlük yaşamlarına daha kısa sürede dönebildiğini belirtti.

Turna, “Hastalar genellikle daha erken mobilize olabilir ve günlük yaşamlarına daha kısa sürede dönebilir. Bununla birlikte, cerrahinin temel başarısını yalnızca hastanede kalış süresi veya iyileşme süresiyle değil, öncelikle kanser kontrolü ve uygun hastalarda fonksiyonel sonuçlarla değerlendirmek gerekir.” diye konuştu.

Prostat kanseri cerrahisindeki teknolojik gelişmelerin temel amacının daha fazla teknoloji kullanmak değil, doğru hastaya doğru tedaviyi daha hassas şekilde uygulamak olduğunu ifade eden Turna, şu değerlendirmede bulundu:

“Günümüzde hedefimiz, onkolojik tedaviden ödün vermeden, hastanın yaşam kalitesini mümkün olduğunca koruyabilmek. Yapay zeka, gelişmiş görüntüleme ve robotik cerrahi sistemleri bu hedefe ulaşmamızda cerraha yardımcı olan önemli teknolojiler arasında yer alıyor.”

Fokal tedaviler sağlıklı dokuların korunmasını hedefliyor

Prostat kanserinin daha hassas görüntülenebilmesi ve tümör odaklarının daha doğru belirlenebilmesinin tedavi yaklaşımlarında önemli değişiklikler sağladığını belirten Turna, uygun seçilmiş lokalize prostat kanseri hastalarında fokal tedavilerin de gündeme geldiğini ifade etti.

Turna, bu yöntemin organın veya dokunun tamamını yok etmek yerine yalnızca kanserli bölgeyi hedef aldığını, prostatın sağlıklı bölümlerini ve çevresindeki kritik anatomik yapıları mümkün olduğunca korumayı amaçladığını söyledi.

HIFU gibi fokal tedavi yöntemlerine dünyada giderek daha fazla ilgi gösterildiğini belirten Turna, tedavinin başarısında doğru hasta seçimi ve ileri görüntüleme yöntemleriyle doğru hedeflemenin belirleyici olduğunu vurguladı.

Turna, fokal tedavilerin her hastaya uygulanabilecek standart bir yöntem olmadığının altını çizerek şu ifadeleri kullandı:

“Fokal tedaviler, prostat kanserinde kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımının önemli bir parçası haline geliyor. Ancak burada temel nokta, fokal tedavinin her hastaya uygulanabilecek standart bir yöntem olmadığıdır. Hastanın tümörünün özellikleri, MR bulguları, biyopsi sonuçları ve onkolojik risk grubu birlikte değerlendirilmelidir. Doğru hastada uygulandığında ise amaç, kanseri tedavi ederken fonksiyonel sonuçları mümkün olduğunca korumaktır.”