Kıbrıs Türk Sanayi Odası (KTSO) Asbaşkanı Sercan Görgüner Bahçeci, ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 4,95’e, sanayinin gayrisafi yurt içi hasıladaki payının ise yüzde 6 seviyesine gerilediğini belirterek, üretim odaklı ekonomik dönüşümün devlet politikası haline getirilmesi gerektiğini vurguladı.
Sercan Görgüner Bahçeci, KIBRIS TV’de katıldığı programda ülke ekonomisinin içinde bulunduğu durumu değerlendirdi.
Programda KTSO'nun hazırladığı Sanayi ve Üretim Temelli Ekonomik Dönüşüm Programı'nı anlatan Bahçeci, ülkenin giderek üretimden uzaklaştığını, ithalata bağımlılığın arttığını ve sanayicilerin yüksek maliyetler nedeniyle rekabet gücünü kaybettiğini söyledi.
“100 dolarlık ithalata karşılık yalnızca 4,95 dolarlık ihracat yapıyoruz”
KTSO'nun yaklaşık altı aydır ekonomik dönüşüm programı üzerinde çalıştığını açıklayan Bahçeci, hazırlanan önerilerin seçim sürecinde siyasi partilerle de paylaşıldığını belirtti.
İhracatın ithalatı karşılama oranının son yedi yılda ciddi şekilde gerilediğine dikkat çeken Bahçeci, mevcut oranın yüzde 4,95 olduğunu söyledi.
Bahçeci, “100 dolarlık bir ithalat yapıyorsak sadece 4,95 dolarlık bir ihracatımız var” diyerek bu tablonun üretim kapasitesindeki gerilemenin ve ithalata bağımlılığın göstergesi olduğunu ifade etti.
Sanayinin gayrisafi yurt içi hasıladaki payının da yaklaşık yedi-sekiz yıl önce yüzde 10-11 seviyelerinde olduğunu, bugün ise yüzde 6'ya kadar düştüğünü belirten Bahçeci, mevcut ekonomik yapının sürdürülebilir olmadığını savundu.
“Enerji maliyetlerimiz rakip ülkelerin 2-3 katı”
Sanayicilerin karşılaştığı en önemli sorunların başında enerji, iş gücü ve finansman maliyetlerinin geldiğini belirten Bahçeci, ülkedeki enerji maliyetlerinin ithalat yapılan rakip ekonomilere kıyasla iki ila üç kat yüksek olduğunu söyledi.
İthalatın yaklaşık yüzde 80-85'inin Türkiye'den yapıldığını ifade eden Bahçeci, KKTC'deki iş gücü maliyetlerinin Türkiye'ye göre yaklaşık iki kat yüksek olduğunu öne sürdü.
Yüksek faiz oranlarının da sanayicilerin yatırım yapmasını ve işletmelerini büyütmesini zorlaştırdığını belirten Bahçeci, üreticilerin düşük faizli ve uzun vadeli finansman kaynaklarına erişebilmesi gerektiğini kaydetti.
“Malta ve Güney Kıbrıs'ta oran yüzde 35-40 seviyesinde”
Ada ülkesi olmanın üretim yapmaya engel olmadığını vurgulayan Bahçeci, Malta ve Güney Kıbrıs örneklerine dikkat çekti.
Bu iki ekonomide ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 35-40 seviyelerinde olduğunu belirten Bahçeci, KKTC'nin de üretim kapasitesini artıracak politikalar geliştirmesi gerektiğini söyledi.
Turizm, yükseköğrenim ve inşaat gibi sektörlerin ihtiyaç duyduğu ürünlerin mümkün olduğunca yerel sanayiden karşılanmasının önemine işaret eden Bahçeci, özellikle mobilya, alüminyum ve cam sektörlerinde uluslararası standartlarda üretim yapan işletmeler bulunduğunu hatırlattı.
“Kamu alımlarında yerli üretim öncelikli olmalı”
Ekonomik dönüşümün yalnızca mali teşviklerle sağlanamayacağını belirten Bahçeci, kamu politikalarının merkezine yerli üretimin yerleştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Kamu ihalelerinde ve devlet destekli yatırımlarda yerli ürünlerin öncelikli tercih edilmesini isteyen Bahçeci, bunun ek bütçe gerektirmeden uygulanabilecek önemli bir destek mekanizması olduğunu söyledi.
Yerli üretimin tüketici fiyatları açısından da önemli bir denge unsuru olduğunu savunan Bahçeci, üretimin tamamen ortadan kalkması durumunda ithalata bağımlılığın daha da artacağını ve fiyatların yükselebileceğini belirtti.
Sanayi Koordinasyon Kurulu önerisi
KTSO'nun yeni hükümetlere yönelik önerileri arasında bir Sanayi Koordinasyon Kurulu oluşturulmasının da bulunduğunu açıklayan Bahçeci, kamu ve özel sektör temsilcilerinin birlikte çalışacağı etkin bir mekanizmaya ihtiyaç olduğunu söyledi.
Daha önce oluşturulan bazı ekonomik koordinasyon mekanizmalarının etkin şekilde çalışmadığını ifade eden Bahçeci, alınan kararların uygulamaya geçirilmesi ve denetlenmesinin de büyük önem taşıdığını vurguladı.
Bahçeci ayrıca yerli üretimin haksız rekabete karşı korunması amacıyla sektörel ihtiyaçlara göre gümrük düzenlemeleri, kota uygulamaları ve diğer koruyucu önlemlerin değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
İthal edilen ürünlerle yerli ürünlerin kalite belgeleri, sağlık sertifikaları ve denetim açısından eşit koşullara tabi tutulması gerektiğini de belirtti.
“Güneş enerjisini sanayide kullanamıyoruz”
Ülkenin güneş enerjisi potansiyeline rağmen sanayicilerin bu imkândan yeterince yararlanamadığını ifade eden Bahçeci, enerji maliyetlerini düşürmek amacıyla daha önce girişimlerde bulunduklarını ancak sonuç alamadıklarını söyledi.
Sanayicilerin kendi yatırımlarıyla güneş enerjisi üretip depolayabileceği bir sistemin önünün açılması gerektiğini belirten Bahçeci, bu modelin devletten doğrudan mali destek talep edilmeden uygulanabileceğine dikkat çekti.
Finansmana erişim konusunda ise Kalkınma Bankası'nın daha etkin kullanılması gerektiğini vurgulayan Bahçeci, üreticilere düşük faizli, uzun vadeli ve gerektiğinde ödemesiz dönem içeren yatırım ve işletme kredileri sağlanmasını önerdi.
“Vergi afları düzenli ödeme yapanları cezalandırıyor”
Programda vergi sistemi ve kayıt dışı ekonomi konusunda da değerlendirmelerde bulunan Bahçeci, temel sorunun vergi oranlarından çok kayıt dışılık ve denetim eksikliği olduğunu savundu.
Vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerini zamanında yerine getiren işletmelerle ödemelerini aksatanlar arasında adil bir sistem kurulması gerektiğini belirten Bahçeci, sık sık çıkarılan vergi ve prim aflarının düzenli ödeme yapanların motivasyonunu olumsuz etkilediğini söyledi.
Öte yandan gecikme yaşayan işletmelerin ağır faiz yükleriyle karşı karşıya bırakılmasının da doğru olmadığını ifade eden Bahçeci, devletin işletmelere olan ödemelerindeki gecikmelerle işletmelerin devlete olan borçlarında uygulanan faiz sistemi arasında adaletsizlik bulunduğunu dile getirdi.
Denetimlerin herkese eşit ve adil şekilde uygulanması gerektiğini belirten Bahçeci, ekonomik güvenin yeniden tesis edilmesinin önemine dikkat çekti.
“Yeni hükümetler üretimi öncelik haline getirmeli”
Seçim sürecinde siyasi partilere çağrıda bulunan Bahçeci, hazırlanacak hükümet programlarında üretim temelli ekonomik dönüşüme yer verilmesini istedi.
Üretim politikalarının hükümet değişikliklerinden etkilenmeyecek kalıcı bir devlet vizyonuna dönüştürülmesi gerektiğini vurgulayan Bahçeci, sanayinin yeniden güçlendirilmesi için stratejik hedefler, finansman mekanizmaları, adil rekabet koşulları ve etkin denetim sistemlerinin birlikte hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.
