Bir kadın daha öldürüldüğünde sirenler çalıyor, kameralar dönüyor, mahkeme kapıları açılıyor; ama nedense kimse cinayetin çok daha önce hangi evde, hangi cümlede, hangi kültürel kodda doğduğuna bakmıyor.

Çünkü bazen cinayet mahallinde bulunan ilk silah, tabanca ya da bıçak değil; yıllar önce zihne yerleştirilmiş bir “erkeklik” anlayışıdır.

“Erkek adam ağlamaz” diye başlayan masum görünen cümle, acaba yıllar sonra “erkek adam sözünü geçirir” karanlığına dönüşüyor mu?

“Kıskanıyorsa seviyordur” dediğimizde aşkın boynuna sevgi değil, sahiplik tasması mı takıyoruz?

Bir kadının ne giyeceğine, nereye gideceğine, kiminle konuşacağına karar verme hakkını erkeğe sessizce teslim ettiğimizde, şiddetin tapusuna ilk imzayı biz mi atıyoruz?

Çünkü şiddet çoğu zaman yumrukla başlamıyor; önce kelimelere, sonra davranışlara, en sonunda da hayatlara yerleşiyor.

Toplum yıllarca aynı zehri küçük kaşıklarla içiriyor, sonra biri öldüğünde hep birlikte “Bu nasıl oldu?” diye şaşırıyoruz.

Oysa yangın çıktığında itfaiyeyi büyütmek önemlidir ama asıl mesele, evin duvarlarının içine yıllardır döşenmiş çıplak elektrik kablolarını değiştirmektir.

Polis gereklidir, mahkeme gereklidir, caydırıcı ceza gereklidir; fakat yalnızca bunlarla şiddetin kökünü kurutmaya çalışmak, yaprakları budayıp kökü sulamaya devam etmektir.

Asıl mücadele, şiddeti doğuran kültürel toprağı değiştirmektir.

Okulda çocuklara yalnızca matematik öğretmek yetmez; eşitliği, karşılıklı saygıyı ve bir insanın başka bir insan üzerinde mülkiyet hakkı olmadığını da öğretmek gerekir.

Erkek çocuklarına gücün bağırmakta, hükmetmekte veya korkutmakta değil; kendini kontrol edebilmekte ve karşısındakinin sınırlarına saygı göstermekte olduğunu anlatmak gerekir.

Medya da aynaya bakmalıdır.

Kıskançlığı “büyük aşk”, takibi “vazgeçememek”, baskıyı “korumak”, kadının hayatına müdahaleyi ise “sahip çıkmak” diye süslediğimiz sürece zehri kristal bardakta sunmuş olmuyor muyuz?

Kadın örgütlerini güçlendirmek de bu nedenle bir lütuf değil, toplumsal savunma mekanizmasının güçlendirilmesidir.

Devlet ise yalnızca cenazeden sonra kapıyı çalan misafir olmamalıdır; cinayete giden koridorun ışıklarını çok daha önce yakmalıdır.

Çünkü öldürülen bir kadının ardından herkes olay yerine bakar.

Oysa bazen gerçek cinayet mahalli başka yerdedir: yıllardır sessizce işlenen zihinlerde…

Duvar çatladıktan sonra sıva yapmak kolaydır; zor olan, o çatlağı sürekli üreten temeli değiştirmektir.

Ve yeni duvarın harcı yalnızca ceza olamaz.

Eşitlik olmalı, adalet olmalı, eğitim olmalı, saygı olmalı ve hepsinden önemlisi değişmiş bir kültür olmalı.

Belki de artık soruyu değiştirmeliyiz:

“Kadınları erkek şiddetinden nasıl koruyacağız?” yerine, “Şiddet uygulamayı erkek için bir seçenek olmaktan çıkaracak toplumu nasıl kuracağız?” diye sormalıyız.

Çünkü kadına yönelik şiddetle mücadele, yalnızca yumruğu durdurmak değildir.

O yumruğu kaldırmayı meşru gören zihni değiştirmektir.

Ve belki de gerçek mücadele tam orada, karakolun ve mahkemenin kapısından çok önce başlıyor.