Bir fabrikanın elektriği kesildiğinde üretim bandı durur, teslimat takvimi işlemeye devam eder. Kıbrıs Türk Sanayi Odasının dönüşüm programı, hükümeti tam da bu aradaki kayıpla yüzleşmeye çağırıyor.

Odanın verilerine göre sanayinin ekonomideki payı 2017’de yüzde 9,7’den 2024’te yüzde 6,7’ye geriledi. Üstel hükümeti yıllara yayılan bu gerilemeyi devraldı, şimdi üreticinin önünden hangi engeli kaldırdığını açıklamalı.

Hükümet, 2026’da dört alana ayırdığı 170 milyon liralık hibenin 45 milyonunu sanayiye tahsis etti. Bir yıl sonra bu paranın kaç kalıcı iş, ne kadar tasarruf ve ne kadar ek ihracat getirdiğini açıklayabilecek mi?

Sanayi Odasının reçetesi de aynı hesap cetvelinden geçmeli. Her öneri, kamuya maliyeti karşılığında ne kadar ek yatırım ve yerli katma değer yaratacağıyla tartılmalı.

Özel elektrik tarifesi, fabrikaya maliyetini öngörme imkânı verir. İndirim bütçeye ya da diğer abonelere yüklenirse fatura sadece adres değiştirir.

Şebekeyi güçlendirmek kesintiden doğan kaybı, enerji verimliliği ise her ürünün elektrik maliyetini azaltır. Hibe dosyasında satın alınan makinenin bedeli yazıyor, hükümet o makinenin kesinti yüzünden kaç saat durduğunu da ölçmeli.

Yerli ürüne kamu ihalelerinde öncelik vermek, fabrikaya yatırım yapabileceği kadar düzenli sipariş sağlayabilir. Bunun bedelini ödeyen yurttaş, fiyat farkını, aranan kaliteyi ve üretimden ülkede kalan payı bilme hakkına sahip.

Ucuz kredi, kaynak bulamadığı için bekleyen verimli bir yatırımı tezgâha indirebilir. Zaten yapılacak yatırımı ucuzlattığında ise devlet, işletmenin ödeyeceği faturaya ortak olur.

Ortak laboratuvar, belgelendirme ve lojistik desteği küçük üreticinin dış pazara giriş maliyetini düşürebilir. Fuar fotoğrafı ertesi gün gazeteye girer, desteğin karşılığı ise alıcının ikinci siparişinde görülür.

Oda, ilk 100 günde Sanayi Koordinasyon Kurulu kurulmasını istiyor. Hükümet yetki, bütçe ve açık takvim vermezse, sanayicinin önüne bu kez Başbakanlıkta bir masa daha çıkar.

Bugün Üstel hükümetinin önünde duran hesap, yarın İncirli liderliğinde bir hükümet kurulursa onun da masasına gelecek. Hangi engeli kaldırdınız, bunun için ne harcadınız ve üretici ne kazandı?

Hükümet, üreticiden hibenin her kuruşu için belge istiyor. Kendi payına düşen hesabı da aynı titizlikle yayımlasın.